index

In verrotting zit volgens Peggy Ahwesh ook schoonheid en extase. Met haar 16mm blow-up van een pornografische Super 8-film zoekt de Amerikaanse kunstenaar naar sensualiteit.

Aan de hand van de poëzie van een dichteres uit de zesde eeuw v.Chr. ontrafelt een groep vrouwen, waaronder filmmaker Barbara Hammer zelf, het papyrusgaas dat het lesbische lichaam omhult en brengt haar tot leven.

Als iemand die niet zozeer een ‘survivor’ als wel een ‘thriver’ van kanker is, zet Barbara Hammer in deze film haar ziekte om in herstel.

In deze found footage collage tonen griezelige gelijkenissen een ondubbelzinnig een patroon: in de verhouding tussens mens en dier worden grenzen overschreden.

Een Palestijnse grootmoeder keert terug naar haar geboortestad Haifa, waar ze het landschap verkent op de enige mogelijke manier: als een digitale geest via Google Street View.

13 september 1993: de handdruk tussen Yasser Arafat, Yitzhak Rabin en Bill Clinton in de tuin van het Witte Huis na het tekenen van de Oslo-akkoorden. Een historisch moment, twintig keer herhaald.

Hoe abstraheer je het overlijden van een naaste? Welke textuur krijgt dit? Welke kleur? Na het verlies van zijn vader boetseerde LUCA-alumnus Brecht De Cock een transmediaal antwoord op deze onmogelijke vragen.

In deze hybride 3D-animatiefilm reflecteert een pseudo-intellectuele beestenboel met gortdroge humor en via Disney-fonts op het hedendaagse politieke landschap.

Shellie Fleming haalt Sylvia Plaths gedicht Tulips uit elkaar en maakt nieu­we woordcom­bi­na­ties. De poë­zie laat zich horen, zien en voe­len in Devotio Moderna, dat zo een zeer tast­ba­re erva­ring wordt.

Ondergedompeld in de gemeenschap van kunstenaars en lokale bewoners van Ibiza, benaderde Nicola L. het eiland als een levend landschap, gevormd door mythologie en gedeelde ervaringen. In film Les têtes d’Ibiza vloeien fictie en documentaire naadloos in elkaar over.

Drie jaar na de publicatie van Marguerite Duras’ kinderboek Ah! Ernesto rukken Jean-Marie Straub en Danièle Huillet de titulaire protagonist los van de pagina’s voor een atypische filmadaptatie van haar kortverhaal.

Met afwisselend stop-motion en long takes blikt Vukica Đilas een persoonlijke encyclopedie in die bijna dertig jaar overspant, vol herinneringen aan geliefden, reizen en sociopolitieke randverschijnselen. Đilas’ observaties zijn als die van een kind: verwonderd door haar omgeving en de details daarin.

Schrijfster Marguerite Duras, lid van het Franse verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog en echtgenote van een Holocaust-overlever, geeft in deze fictieve brievenfilm met haar titulaire alter ego stem en taal aan een diep-persoonlijk verdriet.

Lang stilstaande beelden, tekst en geluid worden met elkaar verweven en ontvouwen het verhaal van een anonieme groep die haar tijd vult met het in kaart brengen van afstanden. Die onschuldige metingen maken plaats voor politieke: hoe brengen beeld en geluid geschiedenis over?

Een stille film met collages en geschilderde scènes van vrijpartijen tussen kunstenaar Carolee Schneemann en haar toenmalige partner, componist James Tenney, gadegeslagen door hun kat Kitch.

Een stille meditatie over de dood waarin lichamen in een mortuarium worden getoond. In dit werk, een van de meest schokkende voorbeelden van body horror, maakt Brakhage onze eigen perceptie tot het monster.

Van Barbara Hammers oeuvre met meer dan tachtig audiovisuele werken blijft Dyketactics uit 1974 het meest iconisch. Met deze vier minuten durende lofzang op lesbische seksualiteit, maakte Hammer haar nieuw ontluikende seksuele identiteit publiek bekend.

Deze avant-garde klassieker is een intieme impressie van de geboorte van een kind, gefilmd door de aanstaande vader zelf, Stan Brakhage. Hij filmt de eerste weeën, het moment van geboorte en het doorknippen van de navelstreng van zijn eerste kind.

Met een 16mm Bolex-camera bedacht de Frans-Peruaanse filmmaker Rose Lowder (1941) haar eigen, unieke manier van filmen. In haar cinema van perceptie verweeft ze tijd en ruimte. Haar beroemde “Bouquets” bestaan uit een reeks composities van één minuut waarvan niet minder dan 1440 op verschillende tijdstippen gefilmde frames met elkaar zijn verweven, zodat elk boeket bloemen ook een boeket beelden wordt.

Chick Strand laat vijf vrouwen met directe, openhartige verhalen hun ervaringen delen van gendergerelateerde pijn en vreugde. Soft Fiction gaat in op de identificatie met en de weergave van vrouwelijkheid, en het verschil tussen consensuele en misbruikende seksualiteit.

Deze korte animatiefilm lijkt speels op het eerste gezicht, maar vertelt in feite op verontrustende manier het verhaal van een leven in de marge van de samenleving. Terwijl de filmmaker citaten voorleest uit gesprekken met een invalide man uit Oost-Duitsland, komt een mechanisch ballet van lichtschakelaars en plastic poppen in beweging.

Alles in Anticipation of the Night wordt in een veelheid van aspecten getoond, in wisselende snelheden, met cruciale lichtwisselingen en korreligheid. Deze film neemt afscheid van de laatste zieltogende gedachte aan de zichtbare hoofdpersoon en alle primitieve ‘point of view’-trucjes van de narratieve cinema.

Een statische foto wordt keer op keer bekeken. De film is gemaakt in 1993, toen de Bosnische oorlog op zijn hoogtepunt was, en comprimeert ontelbare uren actie tot twee minuten. Je vous salue, Sarajevo is een stukje geschiedenis op zich.

In een winkelcentrum zingen twee vrouwen over hun favoriete spullen, maar ze worden achtervolgd door een gemaskerde kannibaal die vastbesloten is om met geweld hun liefde te veroveren. Possibly in Michigan is een opera-achtig sprookje over kannibalisme en angst in het hart van de Verenigde Staten.

Schijnbaar willekeurig bewegen de vleugels en andere delen van motten en insecten snel over het scherm. De meeste zijn bruin of sepia; vele zijn doorschijnend. Door de techniek lijkt het alsof ze rechtstreeks op de film zijn geplakt. Van dichtbij zien we patronen in de vleugels, vergelijkbaar met de nerven in een blad. Soms lijken de beelden op papieren uitsnijdingen, zoals bij Matisse.

Spacy werkt het concept van ‘oneindige regressie’ uit door in te zoomen op een tribune waarop geanimeerde foto’s een zoom op dezelfde tribune tonen, ad infinitum, met omkeringen en variaties. Locatie, illusie en tijd worden strikt gecombineerd in een eindeloze cyclus, zoals een Möbiusband of een Escher-film, van langzaam naar snel.

In het droomachtige verhaal van At Land spoelt een vrouw, gespeeld door filmmaker Maya Deren zelf, aan op een strand en ze maakt een vreemde reis waarbij ze ondermeer andere versies van zichzelf ontmoet. Volgens Deren draait de film over de strijd om je persoonlijke identiteit te behouden.

Hollis Frampton laat foto’s zien en haalt herinneringen op. Na een minuut vatten de foto’s vlam en verbranden ze tot as. In deze zwart-witfilm, onderdeel van een groter werk genaamd Hapax Legomena, smelten herinnering en vooruitblik samen.

Drie surrealistische voorstellingen van communicatiestoornissen die zich voordoen op alle niveaus van de menselijke samenleving. Tijdens dit 12 minuten durende magnum opus toont Jan Švankmajer zijn virtuositeit en grenzeloze inventiviteit door driemaal van artistieke stijl en animatietechniek te veranderen.

Zbigniew Rybczynski werkte tien maanden lang, acht uur per dag aan het Oscarwinnende Tango. Een wirwar van uitgesneden foto’s met ontelbare figuren van alle slag en leeftijd laat hij samenvallen in een feilloos in elkaar klikkende animatie. Een destijds vormelijk zeer vernieuwend werk.

In Outer Space vecht de vrouw niet tegen een onbekende entiteit, maar tegen dat deel van de filmstrip dat normaal gesproken niet te zien is wanneer de film wordt geprojecteerd: de ‘outer space’ van het filmbeeld, bestaande uit de optische soundtrack en de perforaties.

Een gezaghebbende voice-over loopt vooruit op de gebeurtenissen in het beeld en lijkt niet alleen de mensen, auto’s en bewegende objecten op het scherm te bevelen, maar ook de camerabewegingen. Daarmee vestigt John Smith de aandacht op hoe controlerend en sturend de praktijk van voice-over is.

Wavelength bevat bijna geen actie. De ruggengraat van de film is de intussen beroemde zoom vanuit een vaste camerapositie. De toeschouwer wordt ertoe gebracht zich te concentreren op dit centrale element, de foto, totdat het beeld vervaagt en de film ten einde loopt.

Twee jonge mannen in een pick-up truck. Ze komen uit verschillende delen van de wereld en leren elkaar kennen door middel van de camera. Terwijl de cameralenzen veranderen, komen een landschap van rijstvelden en een filmploeg in beeld.

Germaine Dulacs La Coquille et le Clergyman wordt gezien als de eerste surrealistische film ooit. De film vertelt het verhaal van een geestelijke die smoorverliefd wordt op een mooie vrouw, maar een al even enthousiaste rivaal moet verslaan.

Zuza Banasińska vindt de beroemde Slavische heks Baba Yaga opnieuw uit door een slimme montage van seksistische films uit het archief van de Poolse Educatieve Film Studio. In een verontrustende voice-over stelt die hun eigen non-binaire identiteit in vraag.

De flickerfilm Arnulf Rainer is vandaag nog steeds een mijlpaal in de filmgeschiedenis. In dit radicale werk reduceerde Peter Kubelka cinema tot zijn eenvoudigste vorm van expressie: elk frame bestaat uit licht of duisternis, stilte of geluid.

All My Life is een drie minuten durende, glijdende camerabeweging langs een oud houten hek, omlijst door de blauwe lucht erboven en een strook zomerbruin gras daaronder. Op de soundtrack hoor je het gekraak en gesis van een oude plaat. Al snel zingt Ella Fitzgerald “All My Life” in een sessie uit 1936 met pianist Teddy Wilson.

Tijdens de Koude Oorlog werd het Thaise dorp Nabua beschuldigd van het herbergen van communisten. De inwoners werden blootgesteld aan gewelddadige represailles. Phantoms of Nabua roept die wreedheden op, maar dan in een stralende vermomming.

Na het startshot van een stel dat geniet van een picknick, zoomt het beeld steeds verder uit, iedere tien seconden met een factor tien. De film reist zo van de limiet van het ons bekende universum tot de moleculen op iemands hand.

Brieven van een Palestijnse vrouw in het door oorlog verscheurde Libanon aan haar dochter, die ze al jaren niet meer heeft gezien, tonen samen met een reeks foto’s de gevolgen van oorlog en ballingschap voor hun persoonlijke en culturele leven, met een genuanceerd oog voor familierelaties.

In de video-installatie Ever Is Over All plaatst Pipilotti Rist bloemen naast haar magische toverstaf en zet zo daden van agressie en vernietiging om in welwillende en creatieve handelingen. Een anarchistische jonge vrouw slaat vrolijk ruiten in elkaar.

In het verstilde maar toch verontrustende Blue presenteren de Thaise meester Apichatpong Weerasethakul en zijn vaste medewerkster Jenjira Pongpas Widner een koortsachtige sluimering en een gechoreografeerde dans van perkamentrollen.

Begone Dull Care brengt een wild stuk muziek tot leven met abstract-expressionistische animatie. Evelyn Lambart en Norman McLaren schilderden kleuren, vormen en transformaties rechtstreeks op hun filmstrip, iets wat onmogelijk te simuleren is met digitale tools.

In wat algemeen wordt beschouwd als zijn beste film, reduceert Len Lye cinema tot zijn meest elementaire componenten door krassen te maken op pellicule met behulp van verschillende middelen, variërend van tandheelkundige instrumenten tot een oude Indiaanse pijlpunt. De titel verwijst naar een term uit de moderne natuurkunde: ‘free radicals’ zijn deeltjes energie.

Een poëtische documentaire in de vorm van een brief van een zoon aan zijn moeder, maar door haar aan hem voorgelezen. Wat begint als een poging om haar verhaal te vertellen, verandert langzaam in iets anders.

Eva Giolo portretteert geruisloos en geduldig steeds opnieuw dezelfde actie. Haar eigen lichaam en die van haar geliefden vloeien anoniem in elkaar over via een reeks omhelzingen, vastgelegd op blauwgrijze, vervallen 16mm-pellicule. Aanblikken begraven zich in halzen en vingers verstrengelen zich of strelen liefkozend de contouren van de ander.

Een vrouw, gepeeld door Maya Deren zelf, valt in slaap en heeft levendige dromen. Door middel van repetitieve beelden en een complete mismatch met de objectieve kijk op tijd en ruimte, worden haar duistere innerlijke verlangens uitgebeeld.