Intieme, emotionele en soms gewelddadige momenten van afscheid: mannen, vrouwen en kinderen verlaten hun huis voor een (onbekende) toekomst als migrant.
In 1998 stierf Semira Adamu, een twintigjarige Nigeriaanse immigrante, op Belgische bodem door verstikking onder een politiekussen. Twintig jaar later vertellen twee vrouwen haar verhaal in een gedeelde strijdkreet.
De dooi van de zogenaamde eeuwige sneeuw van Páramo, een neotropisch ecosysteem in het hoge deel van de Andes, vertelt over het ontstaan en (over)leven van het landschap.
Een personage van gemengde etniciteit zoekt zijn positie in de westerse samenleving en de openbare ruimte. Tukuleur laat zien hoe onze blik de interpretatie van verschillende lichamen in verschillende contexten beïnvloedt.
Filmmaker Nahid Rezaei keert terug naar haar meisjesschool om het leven van jonge studenten in Teheran te verkennen. De meisjes zijn vaak erg openhartig over hun hoop en dromen, lief ook, maar als ze over de toekomst praten, zijn ze ook af en toe verdrietig.
In mei 2014 werden twee ongewapende Palestijnse tieners gedood door Israëlische soldaten op de Westelijke Jordaanoever. Lawrence Abu Hamdan maakte een audio-analyse om vast te stellen of er rubberen of scherpe kogels werden gebruikt. Via gevisualiseerde geluidsgolven vertelt hij een verhaal over ongelijkheid.
Er liggen achtduizend vijfhonderd kilometer tussen de Amazone en de Ardennen. In zijn thuisland Brazilië bekijkt filmmaker Diego van buitenaf het ontoegankelijke woud. De Belgische tegenhanger daarvan is makkelijker te verkennen.
In het 20e-eeuwse Colombia riep verzetsstrijder Yarokamena, lid van de inheemse Uitoto-stam, op tot rebellie tegen de gewelddadige exploitatie van de rubbermijnindustrie in het Amazonegebied en beriep hij zich op de spirituele krachten van de oorlog.
Een filmische brief aan het titelpersonage, die Tunesië verliet en nu in België woont. Opgenomen in het eerste jaar na de Tunesische revolutie is dit een poëtische reis door een onrustig landschap. Tussen orde en chaos onthult de film een land van ontgoocheling, maar ook van humor en hoop.
Dit avant-garde werk legt bloot hoe we ons achter een façade verschuilen in tijden van crisis, alsof er niks aan de hand is. Arthur Lipsetts eerste collagefilm mixt tientallen zwart-wit foto’s met audiofragmenten. De subtiele kritiek op de tijdgeest van de jaren zestig in de Verenigde Staten, leverde de film een Oscarnominatie op.
Shatila, een vluchtelingenkamp dat in Libanon, werd gebouwd toen duizenden Palestijnen in 1948 hun land ontvluchtten. Op een onbepaald moment in de toekomst wordt de droom van de vluchtelingen om terug te keren naar Palestina werkelijkheid.
Aan de hand van internet beelden die Israëli’s deelden tijdens de Golfoorlog, de Eerste Intifada en trance-concerten, schetst Shuruq Harb het portret van een Palestijnse tiener in de jaren negentig. In de spiegel van de Israëlische popcultuur en het politieke klimaat van de Oslo-akkoorden worstelt zij met haar angsten.
Tijdens een vakantie in Cuba in 1963, vier jaar nadat Castro aan de macht kwam, maakte Agnès Varda een fotoreportage die de Cubaanse samenleving en cultuur na de revolutie verkent. Deze prachtige zwart-witcompositie laat de montage lijken op een choreografie en vermengt de foto’s met aanstekelijke Cubaanse ritmes.
Irani Bag is een split-screen video-essay over de vermeende onschuld van handtassen in post-revolutionaire Iraanse cinema. Maryam Tafakory brengt hiermee een krachtige politieke analyse van censuur en intimiteit.
De eerste grote film van Jean-Marie Straub en Danièle Huillet introduceerde hun spaarzame en elliptische stijl bij het internationale publiek. Nicht versöhnt oder Es hilft nur Gewalt, wo Gewalt herrscht bracht een intens actueel gevoel binnen in dit verhaal van drie architecten die afrekenen met de traumatische oorlogsgeschiedenis van hun familie.
Na de revolutie van 1979 verbood Iran het op het witte doek tonen van mannen en vrouwen die elkaar aanraken. Sindsdien bootsen regisseurs op allerlei manieren extatische spanning na. Nazarbazi maakt van deze intense momenten in de Iraanse film een poëtische collage.
The War Game heeft een verzonnen scenario rond de gevolgen van een explosie in Kent, na de escalatie van een Oost-West conflict. BBC trok er de handen van af: “het effect van de film wordt als te gruwelijk beoordeeld voor uitzending op televisie”. De film had een aanzienlijke invloed op de groeiende campagne voor nucleaire ontwapening.
Tijdens de Koude Oorlog werd het Thaise dorp Nabua beschuldigd van het herbergen van communisten. De inwoners werden blootgesteld aan gewelddadige represailles. Phantoms of Nabua roept die wreedheden op, maar dan in een stralende vermomming.
Elke zaterdag verandert historica en activiste Alicia Vega de kapel van Lo Hermida in een filmzaal voor zo’n honderd kinderen. Zij zagen nog nooit een langspeelfilm en leren in haar workshop meer over cinema. Door films te kijken ontdekken de kinderen een grotere realiteit en een andere wereld.
Een film over de Dare-staking van begin jaren zeventig. Honderden voeten en benen marcheren en bemannen een stakerspost, met het woord ‘solidariteit’ op het scherm. De soundtrack bestaat uit een speech over arbeidsomstandigheden. Net als Wielands eerdere films combineert Solidarity op een unieke manier politiek bewustzijn met een opvallende esthetiek en gevoel voor humor.
Alain Resnais combineert indringende zwart-wit archiefbeelden van de Holocaust, zoals massagraven en de systematische vernietiging, met in kleur gefilmde opnames van de lege kampterreinen van Auschwitz en Majdanek in 1955. Dit contrast benadrukt de verwoestingen van het verleden tegenover de stilte van het heden.
Nicht löschbares Feuer is een kritiek op de Vietnamoorlog en op de rol van de industrie bij de productie van chemische wapens. Door zijn analyse van de productie, verspreiding en consumptie van beelden, legt Harun Farocki de onlosmakelijke verbanden bloot tussen mediacultuur, politiek, technologie en geweld.
Agnès Varda woonde in Californië toen een van de Black Panthers-oprichters, Huey P. Newton, in 1967 na een rijbewijscontrole werd gearresteerd voor het doden van een politieagent – volgens de Panthers een overduidelijk geval van racistisch onrecht. De daaropvolgende zomer toog Varda met haar 16mm-camera naar een Free Huey-demonstratie in Oakland.
Een groep mensen staat aan de rand van de stad rond een vrachtwagen. Naakte mannen, vrouwen en kinderen worden door de achterdeur van het voertuig naar binnen gedreven. Zodra de deur op slot is, monteert een man via de uitlaatpijp, een slang aan op het interieur van de truck.
Een polemische, uitgesproken persoonlijke documentaire over de ervaringen van zwarte homoseksuelen in Amerika. Marlon Riggs prijst zwarte mannen die van zwarte mannen houden als een revolutionaire daad.
Norman McLaren animeert levende acteurs met de principes die normaal gesproken worden gebruikt om tekeningen of poppen in beweging te brengen. Neighbours is een parabel over twee mensen die met elkaar in conflict komen over een bloem. De politieke context verandert naargelang de persoonlijke standpunten van de kijkers.
In dit documentaire-essay laat Harun Farocki zien dat de beroemde scène van de gebroeders Lumière met dezelfde titel al de kiem in zich draagt van een te verwachten maatschappelijke ontwikkeling: het uiteindelijke verdwijnen van de toen gecapteerde vorm van industriële arbeid.
Een statische foto wordt keer op keer bekeken. De film is gemaakt in 1993, toen de Bosnische oorlog op zijn hoogtepunt was, en comprimeert ontelbare uren actie tot twee minuten. Je vous salue, Sarajevo is een stukje geschiedenis op zich.
Fragmenten uit films, nieuwsuitzendingen, sportevenementen en muziekvideo’s tonen het leven van zwarte mensen in de twintigste eeuw, in een context vol systemisch racisme en blanke suprematie. Jafa’s montage is een aangrijpende, viscerale meditatie over de identiteit en de geschiedenis van Afro-Amerikanen.
Maryam Tafakory creëert een intieme innerlijke wereld die zich beweegt tussen het concrete en het abstracte. Lagen van gevonden en originele beelden worden over elkaar gelegd om de barsten, de weglatingen, de grenzen van de representatie op te vullen. Mast-del is een liefdeslied dat nooit door de censuur zou komen.
In deze documentaire annex enquête uit 1979 worden fundamentele existentiële vragen gesteld in de vorm van een vox pop. Vierenveertig Polen, afkomstig uit verschillende beroepsgroepen en van zeven tot honderd jaar oud, beantwoorden drie vragen: Wanneer bent u geboren? Wie bent u? Wat wilt u in het leven?
Theo Panagopoulos zet archiefbeelden in een wrang perspectief. Via de blik van hun maker slaat de regisseur een dystopische brug tussen deze voorbode op de Nakba uit 1948 en de genocide van vandaag.
Via dans toont The Motherfucker’s Birthday het kwaad van de dictator, en de gruwel die mensen onder machtige politieke leiders moeten doorstaan. Saddam Hussein danst, George W. Bush danst, iedereen danst – wat blijft er dan nog over voor het Iraakse volk, behalve meedoen?
Op 10 november om 9u05 in de ochtend stoppen elk jaar opnieuw over heel Turkije mensen waarmee ze bezig zijn. Auto’s gaan aan de kant, voetgangers staan stil. Op die dag en dat tijdstip overleed in 1938 Mustafa Kemal Atatürk, de oprichter en eerste president van de Turkse republiek. Els Opsomer legt zo’n moment vast op beeld.
Een spaarzaam en minimalistisch reisverslag over Istanbul. Een buitenlandse vrouw mediteert over het uiteenvallen van een relatie terwijl ze van hotelkamer naar hotelkamer verhuist. In een stad die tegelijkertijd toegewijd is aan de islam en aan seculier nationalisme, vindt ze haar toevlucht in kwetsbare en strenge rituelen.
Lang stilstaande beelden, tekst en geluid worden met elkaar verweven en ontvouwen het verhaal van een anonieme groep die haar tijd vult met het in kaart brengen van afstanden. Die onschuldige metingen maken plaats voor politieke: hoe brengen beeld en geluid geschiedenis over?
Rana Nazzal Hamadeh zoekt in kleurrijke, lage resolutie beelden naar planten, die geteisterd zijn door vestigingskolonialisme. Meer dan als aanklacht, voelt Hamadehs docu-essay als een herwaardering van de (politieke) kracht die in gewassen als sumac en hertshoornvaren schuilt.
Ondergedompeld in de gemeenschap van kunstenaars en lokale bewoners van Ibiza, benaderde Nicola L. het eiland als een levend landschap, gevormd door mythologie en gedeelde ervaringen. In film Les têtes d’Ibiza vloeien fictie en documentaire naadloos in elkaar over.
Een reis naar de onderwereld begint in onze eigen ingewanden. Van het intieme ritme van de spijsvertering breit de film verder tot de totstandkoming van verschillende tijden, geïnspireerd op El Pez de Oro van Gamaliel Churata waarin hij stelt dat “we allemaal de doden levend met ons meedragen; dat de doden leven.”
13 september 1993: de handdruk tussen Yasser Arafat, Yitzhak Rabin en Bill Clinton in de tuin van het Witte Huis na het tekenen van de Oslo-akkoorden. Een historisch moment, twintig keer herhaald.
Floor van der Meulen, Issa Touma, Thomas Vroege, Syrië, Nederland, 2015, 13’
Op een ochtend in augustus 2012 zag de Syrische fotograaf Issa Touma jonge mannen zandzakken zijn straat in slepen: het begin van de Syrische opstand in de stad Aleppo. Touma legde negen dagen lang vast wat er gebeurde.
Een Palestijnse grootmoeder keert terug naar haar geboortestad Haifa, waar ze het landschap verkent op de enige mogelijke manier: als een digitale geest via Google Street View.
In deze film onderzocht Barbara Hammer de publieke onwetendheid, stigmatisering en ronduit verkeerde houdingen tegenover het toen nieuw opkomende virus AIDS.
De Marokkaanse schrijver en filmer Abdellah Taïa dwaalt door Caïro. Zijn handycam scant de Egyptische stad. Achttien jaar later kijkt Taïa terug op de herinneringen die hij en zijn verloren geliefde in de stad deelden.
Een onmogelijke brief aan de grootvader van filmmaker Marthe Perret leidt terug naar een familiegeschiedenis waarvan ze lange tijd afstand heeft gehouden. Langzaam begint ze te begrijpen hoe de Nakba van 1948 nog altijd stilletjes weerklinkt binnen haar familie.