Lettre à Mohamed

“Free since January 14, 2011,” stond een tijdlang te lezen op de T-shirts van vele Tunesiërs. Op die dag verliet despoot Ben Ali het land en begon een nieuw hoofdstuk van vrijheid. Verschillende fragmenten in Christine Moderbachers documentaire Lettre à Mohamed laten dat moment van revolutie zien. Zo zijn er kinderen die spelen in de ruïnes van een gebouw waarop iemand in grafiti de polemische uitspraak schreef: “Stealing from the people to build such an ugly shack.” 

Onder Ben Ali werd een kleine elite schaamteloos rijk ten koste van het arme volk, maar in 2011 is er hoop op vrijheid, democratie, gerechtigheid en (ook dit aspect speelt een belangrijke rol) de terugkeer van het toerisme. Hoe zou vrijheid eruit kunnen zien? Het moet een vrijheid zijn die niet van bovenaf komt, wel van onderuit. In 1956 schafte president Bourguiba in zijn eentje de sluier voor vrouwen af, zoals Christine Moderbacher laat zien met een historisch filmfragment: “What one person gives, another can take,” zegt ze buiten beeld. 

Lettre à Mohamed is een filmische brief van de filmmaker aan haar vriend in België, het titelpersonage Mohamed, die Tunesië ondertussen heeft verlaten. De woorden ‘vluchten’ en ‘zelfverbranding’ hebben in het Arabisch dezelfde kern: vuur. Christine Moderbacher verbindt haar brief aan Mohamed met de naam waarmee de Tunesische revolutie begon: met Mohamed Bouazizi, die zichzelf in brand stak. Deze film speelt zich af tegen een achtergrond van desillusie, maar in de archiefbeelden is het spoor te zien van een vuur dat op elk moment kan worden aangestoken.