index

Fireworks uit 1947 is een mijlpaal: de eerste Amerikaanse film met een gay verhaal. Kenneth Anger zelf speelt de hoofdrol. De film illustreert het ontwaken van een onderdrukt verlangen, een grove fantasie.

Scorpio Rising is misschien wel Kenneth Angers bekendste werk. Op de beats van jaren zestig popmuziek volgt de film een groepje bikers en exploreert thema’s zoals het occulte, homoseksualiteit en nazisme. Ook het idoliseren van rebellerende publieke figuren als James Dean en Marlon Brando staat centraal.

Buster Keaton werd tijdens zijn hoogdagen ook wel The Great Stone Face genoemd. De Amerikaanse komiek is dan ook vooral bekend voor zijn stille films vol fysieke komedie en zijn droge gezichtsuitdrukking.

One Week is Buster Keatons eerste onafhankelijke film, die hij zelf in roulatie bracht. Zoals in andere Keaton films staat de prent bol van baanbrekende stunts in en rond huizen en op ladders.

In Suzan Pitts cultklassieker Asparagus wordt het ontembaar groeien van een aspergeplant gelinkt aan vrouwelijke seksualiteit. Terwijl de urbane wereld absurdistisch doordraait, transformeert de groene vrucht deze realiteit.

Ook Nobelprijswinnaar Samuel Beckett maakte ooit een film, archetypisch getiteld Film. In een spannende achtervolging vlucht een man voor de blik van een alziend oog. Het desoriënterende camerawerk is van Oscarwinnaar Boris Kaufman, wiens broers Dziga Vertov en Mikhail Kaufman het legendarische zelfreflectieve meesterwerk Man With a Movie Camera (1929) maakten.

Een vrouw, gepeeld door Maya Deren zelf, valt in slaap en heeft levendige dromen. Door middel van repetitieve beelden en een complete mismatch met de objectieve kijk op tijd en ruimte, worden haar duistere innerlijke verlangens uitgebeeld.

Een klein meisje gaat op een verbijsterende reis naar haar verre toekomst. Oorspronkelijk bedoeld als oefening in digitale animatie, bevat World of Tomorrow bedrieglijk eenvoudige stokfiguurtjes tegen een abstracte achtergrond. De film herinnert er ons aan dat we het leven moeten koesteren.

In wat algemeen wordt beschouwd als zijn beste film, reduceert Len Lye cinema tot zijn meest elementaire componenten door krassen te maken op pellicule met behulp van verschillende middelen, variërend van tandheelkundige instrumenten tot een oude Indiaanse pijlpunt. De titel verwijst naar een term uit de moderne natuurkunde: ‘free radicals’ zijn deeltjes energie.

In de video-installatie Ever Is Over All plaatst Pipilotti Rist bloemen naast haar magische toverstaf en zet zo daden van agressie en vernietiging om in welwillende en creatieve handelingen. Een anarchistische jonge vrouw slaat vrolijk ruiten in elkaar.

Na het startshot van een stel dat geniet van een picknick, zoomt het beeld steeds verder uit, iedere tien seconden met een factor tien. De film reist zo van de limiet van het ons bekende universum tot de moleculen op iemands hand.

Een smetteloze witte badkamer verandert al snel in een met bloed bevlekte crime scene in Martin Scorsese’s gewaagde studentenfilm, een krachtige en verontrustende allegorie voor de verschrikkingen van de Vietnamoorlog. Wat begint als een prettige ochtend, loopt al snel vreselijk mis en verandert in een bloederig schouwspel van zelfverminking.

Dit werk, gefilmd in één ononderbroken take, brengt fragmenten uit het dagelijks leven samen. Op een drukke straathoek voeren drie jonge mannen een gesprek terwijl ze eten. Plots vindt er vlakbij een motorongeluk plaats. Terwijl de menigte zich verspreidt, verschijnen er een jongetje dat straattrucs uitvoert en een meisje dat bier verkoopt.

All My Life is een drie minuten durende, glijdende camerabeweging langs een oud houten hek, omlijst door de blauwe lucht erboven en een strook zomerbruin gras daaronder. Op de soundtrack hoor je het gekraak en gesis van een oude plaat. Al snel zingt Ella Fitzgerald “All My Life” in een sessie uit 1936 met pianist Teddy Wilson.

Wavelength bevat bijna geen actie. De ruggengraat van de film is de intussen beroemde zoom vanuit een vaste camerapositie. De toeschouwer wordt ertoe gebracht zich te concentreren op dit centrale element, de foto, totdat het beeld vervaagt en de film ten einde loopt.

Hollis Frampton laat foto’s zien en haalt herinneringen op. Na een minuut vatten de foto’s vlam en verbranden ze tot as. In deze zwart-witfilm, onderdeel van een groter werk genaamd Hapax Legomena, smelten herinnering en vooruitblik samen.

In het droomachtige verhaal van At Land spoelt een vrouw, gespeeld door filmmaker Maya Deren zelf, aan op een strand en ze maakt een vreemde reis waarbij ze ondermeer andere versies van zichzelf ontmoet. Volgens Deren draait de film over de strijd om je persoonlijke identiteit te behouden.

Reassemblage: From the Firelight to the Screen gaat over de bevolking van Senegal en is tegelijk een reflectie op etnografische cinema. De manipulerende mechanismen van de zevende kunst worden zichtbaar gemaakt, bijvoorbeeld wat muziek bij het publiek teweegbrengt.

Een polemische, uitgesproken persoonlijke documentaire over de ervaringen van zwarte homoseksuelen in Amerika. Marlon Riggs prijst zwarte mannen die van zwarte mannen houden als een revolutionaire daad.

Deze postmoderne hervertelling van Karen Carpenters strijd met anorexia maakte haar familie woedend en leidde er aanvankelijk toe dat de film werd verboden. Door archiefmateriaal, talking heads en reenactments met Barbiepoppen te combineren, bekritiseert Todd Haynes de objectivering van vrouwelijke beroemdheden.

Schijnbaar willekeurig bewegen de vleugels en andere delen van motten en insecten snel over het scherm. De meeste zijn bruin of sepia; vele zijn doorschijnend. Door de techniek lijkt het alsof ze rechtstreeks op de film zijn geplakt. Van dichtbij zien we patronen in de vleugels, vergelijkbaar met de nerven in een blad. Soms lijken de beelden op papieren uitsnijdingen, zoals bij Matisse.

In een winkelcentrum zingen twee vrouwen over hun favoriete spullen, maar ze worden achtervolgd door een gemaskerde kannibaal die vastbesloten is om met geweld hun liefde te veroveren. Possibly in Michigan is een opera-achtig sprookje over kannibalisme en angst in het hart van de Verenigde Staten.

Alles in Anticipation of the Night wordt in een veelheid van aspecten getoond, in wisselende snelheden, met cruciale lichtwisselingen en korreligheid. Deze film neemt afscheid van de laatste zieltogende gedachte aan de zichtbare hoofdpersoon en alle primitieve ‘point of view’-trucjes van de narratieve cinema.

Illusions is een aangrijpende kritiek op de kracht van cinema om de perceptie te beïnvloeden en onderzoekt de mythe van raciale identiteit. Julie Dash’s fictiefilm belicht de instrumentalisering van Hollywood tijdens de oorlog.

Chick Strand laat vijf vrouwen met directe, openhartige verhalen hun ervaringen delen van gendergerelateerde pijn en vreugde. Soft Fiction gaat in op de identificatie met en de weergave van vrouwelijkheid, en het verschil tussen consensuele en misbruikende seksualiteit.

Deze avant-garde klassieker is een intieme impressie van de geboorte van een kind, gefilmd door de aanstaande vader zelf, Stan Brakhage. Hij filmt de eerste weeën, het moment van geboorte en het doorknippen van de navelstreng van zijn eerste kind.

Fragmenten uit films, nieuwsuitzendingen, sportevenementen en muziekvideo’s tonen het leven van zwarte mensen in de twintigste eeuw, in een context vol systemisch racisme en blanke suprematie. Jafa’s montage is een aangrijpende, viscerale meditatie over de identiteit en de geschiedenis van Afro-Amerikanen.

Van Barbara Hammers oeuvre met meer dan tachtig audiovisuele werken blijft Dyketactics uit 1974 het meest iconisch. Met deze vier minuten durende lofzang op lesbische seksualiteit, maakte Hammer haar nieuw ontluikende seksuele identiteit publiek bekend.

Een stille meditatie over de dood waarin lichamen in een mortuarium worden getoond. In dit werk, een van de meest schokkende voorbeelden van body horror, maakt Brakhage onze eigen perceptie tot het monster.

Een stille film met collages en geschilderde scènes van vrijpartijen tussen kunstenaar Carolee Schneemann en haar toenmalige partner, componist James Tenney, gadegeslagen door hun kat Kitch.

De ontroerende observatie Spaghetti Aza schetst niet alleen het portret van een slaperige jongen, maar indirect ook dat van twee liefhebbende ouders. Een home video van één minuut door Ken Jacobs, een pionier van de Amerikaanse avant-garde film uit de jaren zestig en zeventig.

Shellie Fleming haalt Sylvia Plaths gedicht Tulips uit elkaar en maakt nieu­we woordcom­bi­na­ties. De poë­zie laat zich horen, zien en voe­len in Devotio Moderna, dat zo een zeer tast­ba­re erva­ring wordt.

Als iemand die niet zozeer een ‘survivor’ als wel een ‘thriver’ van kanker is, zet Barbara Hammer in deze film haar ziekte om in herstel.

Barbara Hammer neemt haar camera mee om het publiek te filmen tijdens vertoningen van haar films. Daarmee wou ze de diversiteit binnen een vrouwelijk publiek laten zien: de verfijning, de bedachtzaamheid, de speelsheid, het geflirt, de details, de subtiliteit.

Aan de hand van de poëzie van een dichteres uit de zesde eeuw v.Chr. ontrafelt een groep vrouwen, waaronder filmmaker Barbara Hammer zelf, het papyrusgaas dat het lesbische lichaam omhult en brengt haar tot leven.

In deze film onderzocht Barbara Hammer de publieke onwetendheid, stigmatisering en ronduit verkeerde houdingen tegenover het toen nieuw opkomende virus AIDS.

In verrotting zit volgens Peggy Ahwesh ook schoonheid en extase. Met haar 16mm blow-up van een pornografische Super 8-film zoekt de Amerikaanse kunstenaar naar sensualiteit.

Met Sawyer Avenue, Sunday Afternoon zet Bill Morrison een chronologie uiteen van een ICE-inval en van het burgerlijke verzet dat hierop volgt. Een found-footage-collage van telefoon- en bodycambeelden.

Een jonge knaap verkleedt zich in deze voorlichtingsfilm voor een jaarlijks potje trick-or-treat met zijn schoolvrienden. Maar de vangst van deze nacht is niet voor henzelf.