Korina Husnjak

Door decors om te zetten in metaforen wordt het filmscherm een weerspiegeling van innerlijke en collectieve besognes, op de fragiele grenzen tussen ontsnapping en gevangenschap. Meltse Van Coillie’s elephtantfish en Taiki Sakpisits The Age of Anxiety verkennen deze liminale ruimte, gevangen tussen droom en verval.

Adolescentie in stilstand: jongeren gevangen tussen nihilisme en hoop. Hun verbeelding wordt een manier om te overleven. Beide films laten zien hoe jongeren zichzelf uitvinden wanneer de wereld hen geen andere plek biedt dan tussenruimtes.

Op plaatsen waar verlangen wordt gecontroleerd, wordt het lichaam van een vrouw een strijdtoneel — tussen traditie, overleven en de hoop op vrijheid. Bülent Öztürks Houses With Small Windows en Hoda Taheri’s Mother Prays All Day Long laten zien welke prijs je betaalt als je meer wilt dan wordt toegestaan.

Waar komt hoop vandaan? In zowel This Day Won’t Last als Scum Mutation leren we: uit doorzettingsvermogen. Waar de ene film fluistert, schreeuwt de andere, maar beide dringen aan op de aanwezigheid van queer leven.

Wanneer de structuren die ons bij elkaar houden beginnen te vervormen, glijden we weg naar ruimtes waar logica wankelt. Ons leven verandert voortdurend, en deze filmmakers laten zien hoe, onder druk, onze innerlijke landschappen veranderen en ons naar een onverwachte vorm van tederheid leiden.

Er bestaat geen kaart voor de ruimte tussen het reële en het ingebeelde. Voor Olivier De Vos en Pol Merchan wordt verlangen hun leidraad om hierin te navigeren. Queerness droomt zijn eigen geografieën en ruimtes waar heruitvinding een manier van leven wordt: atopisch, onhandelbaar, en fluïde.

Diego Quinderé de Carvalho en Andrés Jurado zoeken over continenten en eeuwen heen naar wat er overblijft na extractie van land, van herinneringen, van geest. Hun films laten zien hoe landschappen herinneringen bewaren aan wat de geschiedenis probeert te begraven, en biedt een blik op vormen van verzet.

Eten als ritueel en als spektakel: onze maaltijden draaien nooit alleen om voedsel. Aan de eettafel zijn gezelschap, klassenbewustzijn en culturele waarden altijd mee aanwezig. Zowel Les Gestes du repas van Luc de Heusch als Love Goes Through the Stomach van NEOZOON tonen hoe gemeenschappen zichzelf via eten definiëren.

Onze fascinatie voor het leven op Mars en voor het verkennen van het uitgestrekte onbekende, heeft veel te maken met onze kijk op het hier en nu. In zowel Mars, Oman als The End of Suffering (A Proposal) wordt de kosmos een spiegel voor onze angsten, hoop en behoefte aan betekenis.

In deze double bill vormt broederschap een fragiele rode draad, gespannen over tijd, afstand en de zachte pijn van herinneringen. Samen reflecteren de films van Minne en Delanghe op de kwetsbaarheid van tijd en op wat voorbij gaat, en wat blijft.

Ruimtes die bedoeld zijn om te kweken en te beheersen beloven controle, maar toch glipt er altijd iets rusteloos door de mazen van het net. In die stille ontsnapping komt net hun schoonheid tot bloei. Deze films blijven hangen in afgesloten werelden – de ene botanisch, de andere psychologisch – en laten zien hoe zorgzaamheid de ruimtes waarin we leven vormgeeft.

Zorgeloze bruine kleurtjes en vluchtige romances: van een filmische zomer hebben we hoge verwachtingen. Toch laait in Le Film de l'été en Lo que no se dice bajo el sol seizoensgebonden somberheid op. Ze duiken kopje onder in de nasleep van een scheiding en mediteren over zonovergoten verdriet – onderweg naar Marseille of Mexico.

In videodagboeken wordt het leven zowel geleefd als geobserveerd, met de camera als spiegel die onszelf reflecteert in de tijd. De op internet gevonden beelden in Because We Are Visual van Olivia Rochette en Gerard-Jan Claes versterken wat Jonas Mekas al decennia eerder vastlegde in zijn Self-Portrait: ons verlangen om het alledaagse om te zetten in iets blijvends.

Sommige reizen beginnen met hoop, maar worden vervolgens overspoeld door krachten die hen willen tegenhouden. Old Child en L’escale tonen dat moment waarop vrijheid wordt uitgesteld, maar toch standhoudt. Samen laten deze werken zien hoe grenzen zich in de psyche nestelen en hoe het herinneren en getuigen een eigen vorm van verzet wordt.

Wanneer de grond onder onze voeten onbetrouwbaar wordt, door een ramp of onze eigen perceptie, brokkelt ons gevoel van zekerheid af. Sommige werelden ontrafelen langzaam, andere kantelen in één keer. Samen laten La Chute en Tony Hills Downside Up zien hoe instabiliteit onze blik op de wereld verandert.

Sommige toekomsten lijken binnen handbereik, maar blijven daar net buiten hangen. Samen onderzoeken deze films hoe identiteit ontstaat in de kloof tussen de wereld zoals die is en de wereld zoals die wordt voorgesteld.

Soms raken we verstrikt in een wereld van ‘bijna’. We komen thuis, maar hebben het gevoel er niet helemaal te zijn. We houden iets geheim voor wie ons het beste kent. Deze films laten zien hoe identiteit wordt gevormd door wat we zeggen, wat we verbergen, en de ruimtes daartussenin.

In Anton Cla’s Cyclepaths en Dimitri Venkovs The Hymns of Muscovy is tijd eerder cyclisch dan progressief en worden steden voorgesteld als onstabiele, zelfreferentiële omgevingen. Beide films onderzoeken hoe systemen langer meegaan dan de individuen die zich daarin bewegen.

Terwijl Lettre à Mohamed door aandachtige observatie nabijheid uitstraalt, benadrukt Saif Alsaeghs The Motherfucker’s Birthday juist afstand door ironie en confrontatie. Samen suggereren de films dat humor – of deze nu subtiel of bijtend is – een essentieel instrument is om door politieke onrust te navigeren.

Alle kunstwerken lijken één gemeenschappelijke noemer te hebben, alsof elk lied, elke film of elk gedicht kan worden teruggebracht tot één eenvoudig woord: liefde. Zowel Felipe Casanova in Loveboard als Martí Madaula Esquirol in The Living Wardrobe presenteren dit in een nieuw licht en verkennen intimiteit als iets dat wordt bemiddeld in plaats van direct uitgedrukt.

Waar Ibro Hasanović filmt wie afscheid neemt, laat Stefan Kruse Jørgensen zien hoe beelden van naoorlogse migranten ook terugkeren: ze blijven eindeloos circuleren, ontdaan van intimiteit. Samen volgen deze werken de migratie van lichamen en hun representaties. De ene rouwt om het verlies van aanwezigheid, de andere onderzoekt de overdaad ervan.

Naast elkaar leggen deze films een spanning bloot tussen interpretatie en onderwerping. De ene, Joke Van den Hofs Mamada Perdida, nodigt de kijker uit om seksualiteit te ontcijferen door middel van verbeelding, de andere, Flavia Regaldo’s In Curves Notes_Stream, benadrukt de onmiskenbare materialiteit ervan.

Brood bakken en in de tuin werken lijken misschien heel alledaags, maar deze bezigheden kunnen ook een verhaal van verbondenheid vertellen: een soort begrip dat ons door onze moeders en vaders is doorgegeven. Zowel Dhiaa Biya’s what else grows on the palm of your hand? als Hannan Jones’ Working Knowledge of Ritual laten jonge vrouwen zien die dit soort connectie zoeken bij hun voorouders.

Het onzichtbare — of het nu gaat om een lichaam dat asiel wordt geweigerd of een reis die onder de radar moet blijven — vormt de kern van deze films. Binnen deze afgesloten ruimtes is de camera een instrument van verzet: om te herinneren, om te verbeelden en om ruimte te bieden aan wie vecht om gezien te worden.

In All We Ever Wanted Was Everything en I Am Good at Karate zweeft de adolescentie tussen verveling en volwassenwording. Beide films herinneren ons eraan dat jeugd ook draait om leven in het moment — rondzwerven, wachten en durven dromen over wat er daarna kan komen.

Deze double bill dompelt ons onder in de delicate grens tussen lichaam en wereld. In Água e Sal legt Luisa Mello een zwevend lichaam vast dat heen en weer drijft tussen continenten en bewustzijn. Juan Francisco Rodríguez luistert in Borde de nieve naar hoe de tropen, hun sneeuw langzaam uitademen, tot ze verdwijnt.

Voor veel jongeren wordt wachten een manier van leven. In Waithood toont Louisiana Mees-Fongang een generatie die ronddwaalt over de daken van Athene, gevangen tussen uitputting en verlangen. In Copa-Loca dwaalt Christos Massalas door een ander soort ruïne: een verlaten zomerresort.

Wat maakt iemand tot zichzelf? Zijn het herinneringen, onze omgeving, of relaties? Juanita Onzaga’s The Jungle Knows You Better Than You Do en Lee Kyeong-won's Nowhere Else verkennen deze vraag en zoeken naar de grens tussen wie we waren en wie we worden.

Wat ettert onder de huid, komt naar buiten en laat littekens achter. Maar met de hulp van wie dapper genoeg is om dit verborgene aan het licht te brengen, blijft het bestaan, en biedt het weerstand. Deze filmmakers laten zien hoe het overleven van trans personen afhankelijk is van herinnering en heruitvinding, van het weigeren om de wereld te laten beslissen wie er mag bestaan.