Lusthof

De moord op Gisberta neemt in de geschiedenis van de Portugese LGBTQIA+-gemeenschap een soortgelijke, symbolische plaats in als de moord op Ihsane Jarfi bij haar Belgische equivalent. Een no pasarán waarna die maatschappij besloot haar haat net iets meer met wetten te beteugelen. Gelukkig voor ons (en voor haar) probeert deze film, dit kleinood van een requiem, ons niet te overtuigen van de gruwel van de moord door Gisberta’s doodstrijd minutieus en minutenlang na te spelen zoals dat begin vorig jaar in Animals nog noodzakelijk scheen.

Op 27 mei 2019 landen Paul Shemisi en Nizar Saleh, de Congolese helft van het Belgisch-Congolese filmcollectief Faire-Part, op de luchthaven van Luanda in Angola. Ondanks een geplande, aansluitende connectie zal het duo pas twee dagen later opnieuw opstijgen om hun reis naar Frankfurt verder te zetten. In de filmische brief L’escale doen Shemisi en Saleh hun verhaal over die akelige 'stopover'.

Behalve water, zout en wolken, passeren in Luisa Mello’s werk jonge en oude mensen, kunstenaars, dieren en steden, dingen die de oorsprong vormen van haar documentaires. Verder maakt ze in haar werk ruimte vrij voor fictieve bedenkingen en interpretaties. In Água e Sal schiet er weinig documentaire over. Ze keert naar binnen en probeert in tien minuten een gevoel te vertalen, een denkproces, een gewaarwording. In dit soort situaties, waar woorden ontoereikend zijn en waar de werkelijke wereld niet zomaar een antwoord biedt, bouwt Mello de beelden zelf. Of ze vindt ze in archieven.

Athene wordt vaak gezien als de ideale vakantiebestemming. Geboorteplaats van de democratie, vol cultuur, met een uitstekende keuken en pittoreske pleinen om zorgeloos te vertoeven. Maar voor het vijftal twintigers in Waithood voelt de Griekse hoofdstad eerder aan als een gevangenis, een plek waar ze de tijd met elkaar moeten zien te doden. Christos, de enige van de vijf met een stabiele baan, maakt luxueuze Airbnb’s schoon. Eens de toeristen zijn vertrokken, vermaken zijn maten zich in de appartementen. Al is afwachten misschien een betere term. Christos en zijn vrienden twijfelen over hun toekomst. De titel Waithood staat voor de periode van stagnatie bij net afgestudeerde jongeren, vaak in gebieden waar het economisch niet goed gaat.

Tijdens een bezoek aan het huis van haar overgrootouders in Moldavië, waar haar oom haar seksueel misbruikte toen ze negen was, filmt Lucovnicova de plek van haar jeugdtrauma met een gereserveerde ambiguïteit. Een shot van de zonovergoten gevel omlijst ze met flitsen van oom Tudor, die de idyllische sfeer van de landelijke omgeving doorbreken. “Zo fris, zo groen,” merkt haar moeder enthousiast op. “Dit is mijn kindertijd en mijn jeugd.” Lucovnicova’s lens legt haar moeders nostalgie weliswaar vast, maar deelt niet in dat sentiment.