Loveboard (Felipe Casanova, 2023)

Tweedehands herinneringen

Felipe Casanova’s Loveboard

essay door

Flavia Dima

Vertaald door

Flo Vanhorebeek

24.01.2026

Toen ik een onontwikkeld fotorolletje vond in een camera die ik jaren terug kocht op een rommelmarkt, bracht ik het naar een ontwikkelingslab. Enkele dagen later kreeg ik het rolletje terug, met daarop foto’s van een gezinsvakantie. Ik vroeg me af hoe hun levens eruit hadden gezien – het doel van hun reis, de band tussen hen en de plaatsen die ze bezochten. De foto’s van deze onbekenden voelden paradoxaal: ze waren tegelijkertijd erg persoonlijk en erg anoniem. Opvallend is het, hoe de meeste mensen typische composities creëren – poseren voor historische monumenten of voor groepsfoto’s tijdens diners – en zo een visuele stereotypering vormen. Al onze intieme archieven lijken enigszins op elkaar.

Criticus Călin Boto benoemt dit als “een gebrek aan buitengewone eigenschappen” in zijn recensie van Felipe Casanova’s vergelijkbare Loveboard: “This is precisely what makes [Loveboard] extraordinary as a piece of cinema: using bits of apparent nothingness to create broken wholeness.” Casanova’s werk duwt een reflectieproces op gang via een in de sneeuw gevonden, beschadigde gsm. In een werkplaats probeert een jonge man de digitale restanten op de telefoon te redden. De vaak glitchy bestanden tonen de queer relatie tussen Hugo en Hendrik.

De ruïnes van onze postmoderne tijd zijn geen potscherven of papyrus, maar beschadigde videobestanden en vervormde jpg’s. Entropie, de toenemende chaos in elk systeem, komt hier niet voort uit tijd, maar uit materiële vergankelijkheid: een groot deel van de film toont microscopische beelden van chipreparaties. De relatie zelf lijkt echter onherstelbaar – men kan ze alleen archeologisch opgraven en reconstrueren voor zover de sporen ervan terug in elkaar gepuzzeld raken: een spraakbericht hier, een sms-bericht daar, een incidenteel videodagboek, foto’s van eten, een intieme foto. Twee selfies lijken in elkaar over te vloeien. Komt dat door technische fouten of is het net de bedoeling van de regisseur? Alleszins, functioneren ze perfect als metafoor voor hoe onze herinneringen in de loop van de tijd in elkaar overvloeien.

Loveboard is een film over het weer in elkaar zetten van dingen, en dus ook een film over de “verplichte” tegenhanger van het ontdekken: het verliezen. De beelden en sms-berichten die Hugo en Hendrik met elkaar delen, zijn beklijvend, en niet louter emotioneel: ze manifesteren een voortdurend aanwezig verleden dat technologie eindeloos toegankelijk maakt. Een happily ever after dat er niet in slaagde om te materialiseren.

Casanova legt de werkelijkheid buiten de telefoon vast op pellicule, in een bewuste regie die onderscheid maakt tussen het materiële en het digitale leven, tussen het leven van de ontdekker en dat van de ontdekte. Zijn werk combineert typisch jeugdige tegenstellingen – naïviteit en ironie, oprechtheid en sarcasme – met een verrassend discursieve volwassenheid. Dit is tenslotte een van Casanova’s eerste korte films als regisseur. Loveboard werkt door middel van herhaling, zowel in zijn mechanische repetitiviteit als in zijn gebaren, waardoor het huidige moment uit zijn natuurlijke voegen barst, en, zo ook, aanwezigheid en afwezigheid transformeren.

Lees meer

Loveboard

Felipe Casanova, België, Zwitserland, 2023, 17’

Loveboard is een speelse reflectie op de digitale en emotionele restanten van een queer relatie. Door het zorgvuldig manipuleren van mechaniek en de zachte aandacht voor de intimiteit van het opgegraven archief, ontstaat een parallelle beweging van blijven hangen en weerstand bieden aan het vluchtige.

Lees meer

Loveboard (Felipe Casanova, 2023)

De film spreekt over een tijdperk waarin we relaties steeds vaker in digitale archieven bewaren en hoe dit een grote hoeveelheid clutter met zich meebrengt. Onze persoonlijke beeldarchieven zijn de afgelopen decennia aanzienlijk gegroeid. De beschikbaarheid en kosten van filmmateriaal dwongen mensen te kiezen wat ze wilden archiveren en daarmee ook om het beeld van hun verleden te cureren. In die zin zijn digitale media contra-intuïtief, zelfs tegengesteld aan curatorschap: ze hebben het vermogen om schijnbaar alles te bewaren, inclusief momenten die volkomen onbelangrijk, zelfs banaal lijken en alleen achteraf (als dat al het geval is) waarde krijgen. Tegen het einde van de film biecht een van de mannen op dat hij “de sms-berichten opnieuw heeft gelezen” (vermoedelijk na een ruzie: een scène toont een reeks wanhopige onbeantwoorde oproepen en berichten met de tekst “antwoord me alsjeblieft”). Hij verontschuldigt zich omdat hij zich niet realiseerde dat de ander “het echt moeilijk had” – een nabeschouwing die alleen mogelijk is dankzij de enorme opslagcapaciteit van digitale media.

Hoe meer sporen van ons leven we kunnen bewaren en archiveren, hoe verwoestender we het verlies ervan ervaren, of dat nu door een ongeluk of door veroudering is. Ik herinner me hoe hartverscheurend het was om een harde schijf te verliezen waarop alle foto’s van mijn jeugd stonden, of hoe vrienden me vertelden over hun wanhoop toen ze WhatsApp-archieven kwijtraakten vol overblijfselen van relaties uit het verleden, wat hun definitieve, onherstelbare verlies betekende. Net zoals men vroeger schriftelijke correspondentie door brand of water kon verliezen.

Toch doet zich een paradox voor: als het zo gemakkelijk is om digitale gegevens te vernietigen, waarom zijn de bestanden die de relatie bewaarden dan niet van deze telefoon gewist? Het is een handeling die onmiddellijk en in de meeste gevallen onomkeerbaar is: op een verwijderknop drukken gaat beslist veel sneller dan brieven verscheuren, foto’s verbranden of mensen uit foto’s knippen – maar men kan van gedachten veranderen: brieven en geknipte figuren kan je opnieuw samenplakken, foto’s kan je uit het vuur redden voordat ze volledig zijn verbrand. De kilheid (zo niet regelrechte wreedheid) waarmee we digitale gegevens analyseren, brengt me bij een andere gedachte: waar historici vroeger fysieke herinneringen lazen en analyseerden, zullen onze correspondenties nu steeds vaker ontleed worden door verschillende programma’s en complexe taalmodellen. Zelfs het herinneren, het analyseren van het verleden, zal een digitaal proces worden. Casanova’s film onderlijnt én verzet zich subtiel tegen deze realiteit: zijn gebaar van reconstructie is uiteindelijk diep humanistisch.

Ondanks de telefoonschade blijft de relatie tussen Hugo en Hendrik bewaard in de tijd, als een bidsprinkhaan in barnsteen. Het is wat de Franse filmcriticus André Bazin het mummiecomplex zou hebben genoemd, oneindig vermenigvuldigd door digitale proliferatie: ieder van ons draagt nu stukjes “gebalsemde tijd” met zich mee. Beelden, video’s en geluiden van zoveel dingen die verloren zijn gegaan in de tijd – of het nu gaat om vroegere versies van onszelf, overledenen, of stukgelopen relaties.