Overslaan en naar de inhoud gaan
yanco Home
Menu
  • Home
  • kijk
  • magazine
  • kalender
  • index
  • Abonneren
Zoeken Meld je aan
  • nl
  • en
You are here
  • Home
  • Magazine
  • Een onmogelijke brief
Des cailloux derrière ton dos (Marthe Perret, 2026)
Des cailloux derrière ton dos (Marthe Perret, 2026)

Een onmogelijke brief

Marthe Perret over Des cailloux derrière ton dos (2026)

interview door
Bo Alfaro Decreton
07.10.2026

Een man doet alsof hij slaapt. Zijn handen liggen gekruist op zijn schoot. Zijn kleindochter—filmmaker Marthe Perret—zit naast hem op de zetel. Haar ogen dwalen af. Ze kijkt buiten de grenzen van het scherm naar een vertrouwde woonkamer in een appartement, waarin haar grootouders zich door de jaren heen teruggetrokken hebben. Er hangt een mist die generatie na generatie aandikt. In die nevel schuilt het verhaal van haar familie.

Met haar afstudeerfilm Des cailloux derrière ton dos brengt de Franse Perret (°1999) een ontroerende inkijk in zowel de geheim gehouden geschiedenis van een familie, als in het Palestijnse verzet. De Nakba dwong Perrets grootvader in 1948 zijn bakermat te verlaten. Hij kwam in Libanon terecht, waar hij zijn vrouw leerde kennen. Om te kunnen functioneren op die nieuwe plek, hulde hij zijn afkomst in een waas van geheimzinnigheid. “Integratie is zo ook een verhaal van verscheuring,” preciseert de filmmaker. In een poging om de pijn, angst en het geweld buiten te sluiten, trokken haar grootouders zich steeds meer terug in hun appartement.

Wat een cocon moest zijn, werd zo ook een bunker. Van daaruit schrijft Marthe een “onmogelijke brief” aan haar grootvader, aangevuurd door een diep verlangen om haar familiegeschiedenis en -dynamiek beter te begrijpen en op zoek te gaan naar ontbrekende beelden. Haar delicate essayfilm ontleent zijn titel aan een Arabisch gezegde over zware dingen die we ruggelings achter ons laten (de stenen staan daarnaast symbool voor de Palestijnse intifada). Des cailloux derrière ton dos gaat over verzwegen en onzichtbare aspecten die aan elkaar overgeleverd worden, van een fascinatie voor zegels tot een diepgewortelde woede en een voorliefde voor jasmijn.

Moet je je ‘klaar’ voelen om een film te maken over je familie? Wanneer kan je dat als cineast?

Mijn bachelorfilm was daarbij essentieel. Mercedes comme papillon (2024) is het portret van Luisa, een flamencoartieste die deel uitmaakt van de gitanes gemeenschap uit de banlieues van Montpellier. Haar familie is cruciaal voor haar eigen verhaal, omdat flamenco van generatie op generatie wordt doorgegeven. Het is voor hen een manier om emoties te uiten, pijn te voelen, samen te komen en kracht te putten. Door de focus op de familie te leggen, rezen er ook vragen over identiteit. Zoals over de complexiteit van het vrouw-zijn binnen een zwaar onderdrukte gemeenschap: er is trots en een sterk gevoel van verbondenheid, maar ook de wil om te emanciperen en hun eigen dromen na te streven.

Het was niet gemakkelijk om die spanning als outsider te onderzoeken. Door deze film te maken, ondervond ik, ook in het licht van mijn eigen familiegeschiedenis, hoezeer identiteitskwesties me raken. In het bijzonder wanneer het gaat om identiteiten die door dominante ideologieën worden verzwakt.

Des cailloux derrière ton dos (Marthe Perret, 2026)
Des cailloux derrière ton dos (Marthe Perret, 2026)

De film speelt zich bijna integraal af in het appartement van je grootouders. Bekeek je die plek anders door de lens van je camera?

Toen ik in het huis aankwam, was ik opgelucht omdat alles hetzelfde was gebleven. Ik voelde me meteen thuis. Maar tijdens het draaien besefte ik dat mijn grootouders hun appartement beetje bij beetje als een bunker hadden ingericht. Toch glipt de gewelddadige buitenwereld er onvermijdelijk naar binnen: het lawaai van de Israëlische drones die non-stop hun huizen overvliegen, het nieuwskanaal dat steeds aanstaat en de frequente telefoongesprekken met familieleden. Het contact met de buitenwereld is erg beladen.

Ook al is hun woonplaats zo goed mogelijk afgesloten, je weet dat die ooit onder druk zal imploderen. Wachtend op dat moment begreep ik dat mijn aanwezigheid ook bijdroeg aan die imminente implosie. Ik verstoorde de dagelijkse routines die mijn grootouders een fragiele vorm van rust bieden. En er was frictie, want ik wou steeds naar buiten om Libanon te verkennen, een land dat altijd ver weg bleef.

Ook al blijf je dicht bij je familie, toch overstijgt je film die ene structuur. Het gaat evenzeer over het verzet van een volk, van een land dat strijdt tegen zijn gewelddadige uitwissing.

Voor mij was een film over mijn familie maken oorspronkelijk hors de question. Tot in de laatste stadia van het maakproces bleef ik volhouden dat dit dan ook geen film over mijn familie was. Achteraf gezien had ik dat idee nodig om het biografische verhaal zo te kunnen verbinden met een meer collectieve geschiedenis. Ik voelde erg veel woede door het ondragelijke geweld van de genocide, ook door de compliciteit van Europa, maar ik wist niet hoe ik met die pijn moest omgaan.

Wat gidste je in je zoektocht om de persoonlijke en de collectieve laag met elkaar te verweven?

Ik bleef me steeds een flard herinneren uit een telefoongesprek met mijn grootmoeder. Ik vroeg haar waarom mijn grootvader in 1948 [het jaar van de massale verdrijving van ruim 700.000 Palestijnen tijdens en rond de stichting van de staat Israël, nvdr] naar Libanon was gegaan. Ze loog tegen me zoals men zou liegen tegen een kind om het te beschermen: “Omdat hij erg houdt van de Libanese bergen.” Het duurde daarom lang voordat ik zijn vertrek kon verbinden met de collectieve geschiedenis van de Nakba. Dat stilzwijgen van mijn familie kent verschillende redenen, waaronder pijn en schaamte. Pas veel later begreep ik dat het ging om een vorm van zelfcensuur. Zelfs nu nog zijn er heel veel lagen die ik niet helemaal kan doorgronden.

Mijn grootouders hebben een muur gebouwd om zichzelf te beschermen. Ik wilde over die muur heen kijken maar ook trachten te begrijpen waarom ze die bouwden. In het begin kon ik geen mildheid opbrengen voor hen omdat ik voortdurend in strijd was met hun stilte en passiviteit. Na verloop van tijd kon ik afstand creëren en zag ik dat dit een reactie op trauma was.

De heersende narratieven, ook op sociale media, reduceren Palestina vaak tot pijn en omsluiten het Palestijnse volk met een onontkoombaar noodlot. Dat laat slechts een erg oppervlakkige en passieve vorm van empathie toe omdat je je op een bepaald moment van die beelden van ondraaglijk leed afschermt of erger nog, eraan went. Temidden van die wreedheid wil de film een ruimer beeld van Palestina en haar volk beschermen en vereeuwigen.

Marthe Perret

Heeft woede dan geen enkele plek meer?

Ik was op enkele vlakken naïef. Mijn oom zei me ooit: “Het is gemakkelijk om boos en radicaal te zijn als je in Europa woont. Je moet niet leven met de bombardementen en de [drones] die constant boven je hoofd vliegen.” Dat is zijn perspectief. Ik heb genoeg militante vrienden in Libanon met een andere kijk. Toch betrapte ik mezelf erop dat ik wenste dat mijn familie ook meer in verzet zou gaan. Het kostte me tijd vooraleer ik begreep dat ze zich wel verzetten, maar op een andere manier dan ik voor ogen had: hun verzet schuilt in hun poging om hun ‘normale’, dagdagelijkse leven in stand te houden.

Je film belicht het belang van het documenteren van het proces. Het toont dat de zoektocht net zo goed deel uitmaakt van iemands persoonlijke maar ook collectieve identiteit. Dit is in het bijzonder voelbaar in de voice-over.

Ik monteerde eerst de beelden en schreef pas later de voice-over. De woorden kwamen moeizaam en laat. Dat heeft ook te maken met een vorm van zelfcensuur door de vele vormen van afstand die ik moest trotseren op geografisch, fysiek, cultureel en emotioneel vlak. Daardoor bleef ik de legitimiteit van mijn spreken in vraag stellen. Ik wilde niets romantiseren en daarom was het belangrijk om erg zorgvuldig met mijn woorden om te gaan. Ze moesten belichaamd zijn: zo wilde ik dus niet louter over de strijd spreken, zonder ook mee te strijden.

Je werkt met erg verschillende, maar tegelijkertijd ook zeer complementaire archiefmaterialen, zoals familiefoto’s, maar ook beelden die je op sociale media hebt gevonden. Waarom was het belangrijk om deze verschillende materialen met elkaar te verbinden?

Onze familie heeft weinig foto’s uit Palestina, dus ging ik daar specifiek naar op zoek. Sociale media zoals Facebook zijn een vorm van archief die voor mensen die niet veel van archiefwerk afweten, meer vertrouwd aanvoelt. Daar vond ik prachtige beelden uit het dagelijkse leven in Palestina, zowel oude als recente. Het was verhelderend om ook dat deel van het leven te zien, omdat ik zo vastzat in de beelden van pure horror.

Het geweld is aanwezig in je film, maar het domineert je beeldtaal niet.

De heersende narratieven, ook op sociale media, reduceren Palestina vaak tot slachtoffers en omsluiten het Palestijnse volk met een onontkoombaar noodlot dat geen ruimte laat zelfs maar voor de mogelijkheid om aan dat lot te ontsnappen. Dat laat een erg oppervlakkige en passieve vorm van empathie toe, omdat je je op een bepaald moment van die beelden van ondraaglijk leed afschermt of erger nog, eraan went.

In mijn grootvaders zegelcollectie, een ware schatkist, was er een zegel met het opschrift “uprising until victory”: het Palestijnse volk is een volk van martelaars, maar nog meer is het een volk van verzet, dat zal herrijzen tot de overwinning—en alleen tot die overwinning. Met mijn film probeer ik een ruimer beeld van Palestina en haar volk dat voor mij nog ontbrak op te sporen en te bewaren: het Palestijnse verzet van vroeger, vandaag en van de toekomst dat weigert zich aan de uitwassen van het imperialisme te onderwerpen.

Je film vormt het sluitstuk van je opleiding aan het KASK. Wat kwam je nog over je facet als filmmaker te weten?

Ik heb een erg niet-traditionele manier van films maken. Het maakproces gaat bij mij gepaard met veel twijfels, waardoor ik telkens een hele tijd de mist moet trotseren. Dat was eerst moeilijk om onder ogen te zien. Gaandeweg leerde ik het als een goed teken te zien. De lange zoektocht zorgt ervoor dat je minder snel ten prooi valt aan vooringenomenheden, denk ik.

Iets niet weten of iets moeten (ont)leren staat je toe om getransformeerd te worden door wat je onderzoekt. Die houding is voor mij ook gelinkt aan een proces van dekolonisatie. Ook al is het mijn tweede film, toch voelde het alsof ik vanaf nul moest beginnen. Toch niet weer die mist! – dacht ik. Ook al wil het hele systeem, van docenten tot geldschieters, dat je weet wat je doet, heb ik moeten leren erop te vertrouwen dat er ergens in die mist licht verborgen gaat.

Hebben je grootouders de film al gezien?

Nog niet. Ik wil graag bij hen zijn wanneer ze de film voor het eerst zien. Ik denk dat ze me ongehoorzaam zullen vinden en bang voor mijn toekomst zullen zijn. Door de gespannen werkelijkheid die buiten zijn bunker woedt, bestaat er een grote angst om bijvoorbeeld problemen te krijgen met zionisten. Mocht het van mijn grootvader afhangen, dan zou ik nooit over de familie mogen vertellen.

Maar omdat we zo’n sterke band hebben en hetzelfde voelen bij het geweld tegen Palestina, weet ik dat hij diep van binnen weet dat ik met mijn film iets belangrijks doe. Het is mijn manier van verzet én vorm van rouw en herstel, omdat het gaat over leren wat je plicht is en hoe je je woede kunt dragen. Mijn grootvader is vermoeid na jarenlang de woede met zich te hebben moeten meedragen. Met mijn film als een soort onmogelijke brief wou ik hem vertellen dat hij mag uitrusten omdat ik klaar sta om af te lossen.

Lees meer over

#535 Des cailloux derrière ton dos

    Des cailloux derrière ton dos is deze week te zien tijdens Film Fest Gent, waar de film deel uitmaakt van de Competitie voor Belgische Studentenfilms.

    lees meer

    Note on Multitude (Ibro Hasanović, 2015)
    Note on Multitude (Ibro Hasanović, 2015)
    essay
    Lees meer

    Lang afscheid

    Ibro Hasanović’s Note on Multitude

    Savina Petkova
    01.10.2022

    Note on Multitude onderzoekt een meervoud van rijen — eerst, van veraf, daarna, dichtbij. Snelle cuts overbruggen agressief de afstand, waardoor ‘hier’ en ‘daar’ van positie wisselen. In minder dan acht minuten omvat Ibro Hasanović (regisseur, cinematograaf, monteur) een eindeloos verspreid web van verhalen, hun kern vereeuwigd in de nachtelijke zwart-wit shots. Een harde maar lonkende ruk verbindt sequenties wanneer lichamen worden ingewisseld voor gezichten in gesprek met andere gezichten.

    Lees meer
    Like An Event In A Dream Dreamt By Another - Rehearsal (Firas Shehade, 2023)
    Like An Event In A Dream Dreamt By Another - Rehearsal (Firas Shehade, 2023)
    interview
    Lees meer

    Machinima: the Metamorphosis of Mapping

    A Conversation with Dmitry Frolov and Vladimir Nadein

    Xinyi Wang
    31.10.2026

    Born on the threshold between game and cinema, “machinima”—films made within the world of video games—is a rapidly expanding genre. Dmitry Frolov and Vladimir Nadein have been co-curating machinima for over four years. This time invited by yanco, they bring a new selection of machinima to Antwerp, as part of the Breedbeeld Kortfilmfestival. “Ludic Cartographies” is a beautiful example of machinima’s aesthetic methods and political potential. Spanning essay film, artist moving image, and research videos, it has a formal fluidity and inherently carries a “documentary quality that gazes at the past”.

    Lees meer
    © Kaalkapje (Marthe Peters, 2023)
    interview
    Lees meer

    Waar verhalen nooit komen

    Marthe Peters over Kaalkapje

    Bo Alfaro Decreton
    21.02.2024

    Marthe Peters’ Kaalkapje gaat deze week in wereldpremière als deel van Berlinale Shorts, de officiële kortfilmcompetitie van de Berlinale. In een gesprek met Bo Alfaro Decreton vertelt ze over hoe haar afstudeerfilm aan KASK School of Arts tot stand kwam.

    Lees meer
    © Gente del Po (Michelangelo Antonioni, 1947)
    artikel
    Lees meer

    Een eerste Antonioni

    Benjamin Antonissen
    27.05.2020

    De eerste kenmerken van Michelangelo Antonioni's filmtaal zijn al terug te vinden in het vroeg neorealistische Gente del Po (1947).

    Lees meer
    L'escale (Collectif Faire-Part, 2022)
    L’escale (Collectif Faire-Part, 2022)
    artikel
    Lees meer

    Een hachelijke tussenstop voor Collectif Faire-Part

    Gilles Vandaele
    27.05.2022

    Op 27 mei 2019 landen Paul Shemisi en Nizar Saleh, de Congolese helft van het Belgisch-Congolese filmcollectief Faire-Part, op de luchthaven van Luanda in Angola. Ondanks een geplande, aansluitende connectie zal het duo pas twee dagen later opnieuw opstijgen om hun reis naar Frankfurt verder te zetten. In de filmische brief L’escale doen Shemisi en Saleh hun verhaal over die akelige 'stopover'.

    Lees meer
    © LITTLE LOWER THAN THE ANGELS (NEOZOON, 2019)
    interview
    Lees meer

    There Must Be a Way Out of This Disaster

    A conversation with NEOZOON

    Savina Petkova
    25.07.2025

    Do you like cat videos? Try watching a thousand in a row, spread them on a timeline, and map out the similarities and differences between them. This experiment could serve as a primer for the work of two-person art collective NEOZOON, whose preoccupation is human-animal relationality. Using only found footage and social media archives, the duo aims to expose the oppressive power structures that position humans as exceptional, and non-human animals as anything but.

    Lees meer
    Sirène (Raoul Servais, 1968)
    Sirène (Raoul Servais, 1968)
    essay
    Lees meer

    Een aanklacht

    Raoul Servais’ Sirène (1968)

    Charlotte Timmermans
    01.10.2022

    Al snel zet Servais de grenzeloze mogelijkheden van het medium animatie in voor een surrealistisch tafereel: twee kraangrijpers bekvechten om een goederenkist. De kist valt in splinters uit elkaar op de kade. De inhoud: een stapel raketbommen. Oorlog staat centraal in verschillende van Servais’ films (Chromophobia, Operation X-70, Tank), maar draagt hier eerder terloops bij aan het dystopische wereldbeeld. De toekomst is kaalgevreten door oorlog en industrie. Letterlijk kaalgevreten: een eenzame visser vangt de ene na de andere visgraat. De man ziet er intens ongelukkig uit.

    Lees meer
    © MAGIC, A PORTRAIT OF JORIS (CHLOË DELANGHE, 2018)
    Magic, a portrait of Joris (Chloë Delanghe, 2018)
    interview
    Lees meer

    De ruimte die ons omringt

    Portretten van nabijheid: Chloë Delanghe’s Magic, a portrait of Joris

    Nina de Vroome
    13.01.2025

    Het fototoestel meet afstanden. Zijn brandpunt komt samen met een voorwerp in de ruimte en door de leegte rondom wordt er iets zichtbaar. Het is een vanzelfsprekende vaststelling, maar toch is deze essentie van fotografie van belang in het werk van Chloë Delanghe. Haar werk bevindt zich in een spanningsveld van intimiteit en afstand.

    Lees meer

    Schrijf je in op onze maandelijkse nieuwsbrief voor een overzicht van nieuwe releases, teksten, en evenementen!

    Inschrijven

    yanco is een magazine en streaming bibliotheek voor korte films en beeldcultuur

    kortfilm.be vzw
    Boondaalse Steenweg 249
    1050 Elsene
    BE 0478 441 315
    info@yanco.be

    met de steun van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) van de Vlaamse Overheid

    VAF
    • over
    • colofon
    • privacy
    Facebook Instagram LinkedIn YouTube Letterboxd
    design door de Ronners
    website door eps en kaas