Overslaan en naar de inhoud gaan
yanco Home
Menu
  • Home
  • kijk
  • magazine
  • kalender
  • index
  • Abonneren
Zoeken Meld je aan
  • nl
  • en
You are here
  • Home
  • Magazine
  • Kleine aardbevingen
Le film de l’été (Emmanuel Marre, 2017)
Le film de l’été (Emmanuel Marre, 2017)

Kleine aardbevingen

Emmanuel Marre’s Le film de l’été

essay door
Laurence Boyce
Vertaald door
Laïka Planchenault
01.10.2022

Alfred Hitchcock sprak ooit de befaamde woorden: “Drama is het leven waaruit de saaie stukken werden weggeknipt.” Dan rest ons de vraag: hoe definiëren we die ‘saaie’ stukken. Als we de filmwereld mogen geloven, blijven er, wanneer de alledaagse stukken worden geschrapt, enkel grandioze, melodramatische momenten over. Dood, moord, ontrouw, misdaad en een resem andere choquerende gebeurtenissen vormen de narratieve rode draad van veel films. Toch schreef Anton Chekov ooit: “In het gewone leven schieten mensen elkaar niet continu neer, hangen ze zichzelf niet heel de tijd op, verklaren ze niet steeds de liefde aan elkaar. Ze maken niet constant gevatte opmerkingen. Bovenal zijn ze bezig met eten, drinken, flirten en domme uitspraken.” Kortfilm als medium blijkt uiterst geschikt om net deze kleine momenten te onderzoeken.

Er lijkt niet veel te gebeuren in Le film de l’été. Een man, Philippe, spreekt af met zijn vriend, Aurélien en diens 9-jarige zoontje Balthazar. Ze reizen rond, praten over banaliteiten, alles zonder ogenschijnlijk doel. Vervolgens nemen ze afscheid. Desondanks het versnipperd narratief voelt de film toch rijk, bomvol getuigenissen van een leven en momentane uitbarstingen van vrijheid in een wereld waarin toch voornamelijk de druk van de 21e eeuw domineert.

De grotendeels geïmproviseerde film stelt het typisch Westerse (vaak middenklasse) beeld van zomervakantie in vraag: de idyllische locatie, de goddelijke maaltijden in dure kustrestaurants, de alles bepalende vakantieliefdes. Al deze momenten van zogezegd belang zijn hier volledig afwezig. Le film de l’été schept een wereld van beton en snelwegrestaurants, van fastfood en slecht geplande tussenstops, van haastige gesprekken die over niets lijken te gaan. Dat alles vastgelegd in een zomerlicht dat zowel scherp en brandend, als warm en zalvend aanvoelt.

Naast de focus op toon en sfeer, ondergaat Philippe ook een zekere ontwikkeling – een die eventueel als een ironische opmerking over de kunstvorm zelf gelezen kan worden. Phillippe getuigt zich in de openingsscènes ontevreden over het leven, en onderneemt een zelfmoordpoging. De scène is kort maar duidelijk genoeg, waardoor er geen twijfel bestaat over wat zich op beeld afspeelt. In veel films zou dit moment een kantelpunt zijn, iets om op te focussen en uit te diepen. Hier echter, is het moment even belangrijk als het eten van een watermeloen of een discussie over het kussen van meisjes. Philippe is grotendeels een afstandelijke observator. Net door de zogezegde saaie momenten raakt hij stilaan (terug) meer betrokken in het leven. Hierin schuilt een ironie, een herinnering aan hoe kunst en cultuur tegen ons kunnen liegen. We worden opgevoed met het idee dat het door de mainstreamcultuur geschetste beeld de norm vormt. Wanneer we niet slagen een bepaalde standaard te behalen, zijn we gefaald. Wanneer we onze liefde niet van de daken schreeuwen, wanneer we geen grootse gebaren van heldhaftig- of domheid meemaken, laten we het leven aan ons voorbijgaan. Le film de l’été herinnert aan het feit dat een leven leiden vooral in alledaagse momenten zit. Dat velen van ons zo door het leven gaan. Deze momenten, zoals ook Philippe ontdekt wanneer zijn relatie met Balthazar versterkt, zijn waardevol net door hun waardeloosheid.

Doorheen de filmgeschiedenis zorgt kortfilm voor een nieuwe kijk op de klassieke dramatische stijlfiguren. Het medium bekijkt bepaalde archetypes door een lens die paradoxaal genoeg zowel alledaags als intens is. Incident By a Bank van Ruben Östlund, bekroond met een Gouden Beer, neemt het waargebeurde verhaal van een mislukte bankoverval en filtert het, in één take, door alledaagse minutiae. Er worden fouten gemaakt, voor de hand liggende zaken genegeerd. De film speelt met de spanning tussen abnormaal en doordeweeks, en behandelt beide als even interessant. Veel korte films kunnen ook herleid worden tot een interactie tussen twee mensen, zoals bijvoorbeeld het met een Gouden Palm bekroonde Griekse The Distance Between Us And The Sky (2019) van Vasilis Kekatos. De subtiliteiten en het ingetogen geflirt tussen de twee jongens maken de film groots, geven hem enorme diepgang. Opnieuw wordt het eenvoudige verheven tot iets wonderbaarlijks complex.

Uiteraard weet ook de langspeelfilm dit soort minimalisme uit te spelen. Films zoals Old Joy (2006) van Kelly Reichardt en anderen op het spectrum dat reikt van mumblecore tot Brits sociaal realisme, tonen elk het leven door een realistische, doorsnee lens. Toch durven zulke langspeelfilms als slepend aan te voelen, alsof ze op ieder moment in melodrama kunnen uitbarsten. Kortfilm lijkt beter geschikt om de ‘kleine aardbevingen’ van het leven te onderzoeken.

Lees meer

Le film de l’été

Emmanuel Marre, België, 2017, 30’

Een film over snelwegen, toeristen, betonnen picknicktafels en lauwe meloenen. Over een man die wil vertrekken en een kind dat hem tegenhoudt. Een zomerfilm.

Lees meer

Emmanuel Marre zelf bewees dat zijn esthetiek ook in langer format overeind blijft. Zowel zijn middellange film D’un château l’autre (2018), een documentaire, en zijn langspeler Rien à foutre (Zero Fucks Given) (2020) speelden beiden met de ontmoeting tussen het gewone en het buitengewone. In 2018 deelde hij zijn inspiratie in een interview met Variety, als gelijkgezind met Chekov: “Raymond Carver heeft mij als maker het meest geïnspireerd. Hij is een van de weinige kunstenaars die besloot zijn kunst niet te wijden aan de 10% van heel weinige dramatische momenten in ons leven, maar wel de 90% niet-dramatische momenten.”

Le film de l’été drukt ons op het hart dat alledaags niet per se gelijk staat aan saai of oninteressant. Want we leven net voor al die kleine momenten die samen tot iets groots optellen.

Lees meer

D’un château l’autre

Emmanuel Marre, België, 2018, 40’

Pierre is 25 jaar, heeft een beurs voor een prestigieuze Parijse school, en wordt ondergebracht bij Francine, die 75 is, fysiek beperkt en in een rolstoel zit. Samen zijn ze getuige van het verloop van de Franse presidentsverkiezingen in de lente van 2017, verbijsterd en gedesoriënteerd kijken ze toe.

Lees meer

    lees meer

    Trains de plaisir (Henri Storck, 1930)
    Trains de plaisir (Henri Storck, 1930)
    essay
    Lees meer

    Harmonie aan zee

    Henri Storcks Trains de plaisir (1930)

    Bjorn Gabriels
    30.10.2022

    Eerder in het jaar 1930 was Henri Storck benoemd tot ‘officiële cinegrafist’ van de stad Oostende. Daardoor kon hij – naast het verkoop- en administratieve werk in de schoenenwinkel van z’n vroeggestorven vader – eropuit trekken om bijvoorbeeld te filmen hoe in maatpak geklede heren, gezeten op een strandstoel, de benen strekten om hun kostbare schoenen boven het wassende water te houden. Zoals te zien is in Trains de plaisir. De vroege twintiger moest van z’n opdrachtgevers weliswaar de actualiteit van het Oostendse leven op film neerleggen, zodat die in bioscopen kon worden vertoond, hij had ook bedongen dat hij eigen werk mocht maken.

    Lees meer
    Et leurs lettres (Elie Maissin, Mieriën Coppens, 2023)
    Et leurs lettres (Elie Maissin, Mieriën Coppens, 2023)
    artikel
    Lees meer

    Brieven zonder papieren

    “Malgré tout” van Mieriën Coppens et Elie Maissin

    Bjorn Gabriels
    12.10.2023

    Het werk van Mieriën Coppens en Elie Maissin is naar eigen zeggen nooit afgerond, altijd open. Evengoed biedt hun kortfilmprogramma ‘Malgré tout’ op de biënnale Con10ur een overzicht van de films die ze de afgelopen jaren maakten als medeplichtige archivarissen van het collectief La Voix Des Sans Papiers.

    Lees meer
    elephantfish (Meltse Van Coillie, 2018)
    elephantfish (Meltse Van Coillie, 2018)
    essay
    Lees meer

    Dromen op drift

    Meltse Van Coillie’s elephantfish

    Mariana Hristova
    01.10.2022

    Het donker is eng en mysterieus, tegelijkertijd prikkelt het onze fantasie. elephantfish, een film zo abnormaal als haar titel, opent met een stille stem die tegen een zwarte achtergrond een al even bizarre droom omschrijft: Een olifant die gulzig het water uit de zee drinkt alsof hij het geheel wil inslikken. Wanneer de dromer het monster nadert, wordt het telkens kleiner en kleiner, tot de grootte van een vis. In plaats van in Leviathan te veranderen, zoals de quasi mythologische aanzet van het verhaal suggereert, sterft de olifant en ontwikkelt ook de film zich verder op onverwachte wijze.

    Lees meer
    Ours is a Country of Words (Mathijs Poppe, 2017)
    Ours is a Country of Words (Mathijs Poppe, 2017)
    artikel
    Lees meer

    Terugkerende dromen

    Mathijs Poppe’s Ours is a Country of Words (2017)

    Yara Yuri Safadi
    20.09.2025

    De voice-over met een Palestijns accent informeert ons dat we naar een “film” aan het kijken zijn, wat de kunstmatigheid van de beelden benadrukt en tegelijk een verband legt met de realiteit van de Nakba. De stem van de man plaatst ons als kijkers in een verbeelde toekomst, een “waarin Palestina weer vrij is”. Ironisch genoeg bekijken we deze film in 2025, te midden van de voortdurende genocide in Gaza en de etnische zuivering en apartheid op de Westelijke Jordaanoever. In contrast met de harde realiteit van het heden, toont de sciencefictionachtige aanpak van Ours is a Country of Words het verlangen naar een toekomst waarin Palestina is bevrijd en vluchtelingen kunnen terugkeren.

    Lees meer
    © MAGIC, A PORTRAIT OF JORIS (CHLOË DELANGHE, 2018)
    Magic, a portrait of Joris (Chloë Delanghe, 2018)
    interview
    Lees meer

    De ruimte die ons omringt

    Portretten van nabijheid: Chloë Delanghe’s Magic, a portrait of Joris

    Nina de Vroome
    13.01.2025

    Het fototoestel meet afstanden. Zijn brandpunt komt samen met een voorwerp in de ruimte en door de leegte rondom wordt er iets zichtbaar. Het is een vanzelfsprekende vaststelling, maar toch is deze essentie van fotografie van belang in het werk van Chloë Delanghe. Haar werk bevindt zich in een spanningsveld van intimiteit en afstand.

    Lees meer
    Mamada Perdida (Joke van den hof, 2016)
    Mamada Perdida (Joke van den hof, 2016)
    essay
    Lees meer

    Lusthof

    Joke Van den hofs Mamada Perdida

    Laïka Planchenault
    15.12.2024

    Naar aanleiding van het opmerkelijke Vice-artikel “Why Are Cuban Men Putting Pearls in Their Dicks?”, bedacht Joke Van den hof dit dampende verhaal over liefde en lust. De Antwerpse illustratrice en animator overdenkt de gevolgen van totale verliefdheid. Haar speelse weergave lijkt ver af te staan van het oorspronkelijke verhaal, maar bij nader inzien is dat behoorlijk logisch. Wat is een beter bewijs van de dwaasheden van de liefde (of is het lust?) dan een heleboel mannen die parels in hun penissen stoppen in de hoop hun seksuele partners het ultieme genot te bieden?

    Lees meer
    Old Child (Elettra Bisogno en Hazem Alqaddi, 2019)
    artikel
    Lees meer

    Rolschaatsen als verzet

    Elettra Bisogno en Hazem Alqaddi’s Old Child

    Yousra Benfquih
    26.10.2024

    In Old Child van Elettra Bisogno en Hazem Alqaddi schetsen droomachtige, onscherpe beelden de herinneringen van Hazem, die uit Gaza migreerde naar België. Halverwege de kortfilm, wanneer hij steile trappen af dendert, leren we dat Hazem een rolschaatser is. Meer dan een moment van kinderlijke vreugde middenin een stroom van complexere beelden en traumatische herinneringen die voor Hazem’s geestesoog verschijnen, symboliseert het rolschaatsen een verlangen naar beweging — in sterk contrast met de beperkingen op de bewegingsvrijheid van de Palestijnen in de context van hun koloniale bezetting.

    Lees meer
    Meander (Joke Liberge, 2005)
    Meander (Joke Liberge, 2005)
    essay
    Lees meer

    Het tussenwezen

    Joke Liberge’s Meander (2005)

    Boet Meijers
    20.07.2026

    Zoals elke geslaagde zomerdag, gebeurt er bijna niets. De jongens wedijveren om aandacht van de meisjes, die op hun beurt alleen maar kleine broertjes in hen zien. Wel wordt er stiekem naar elkaar gegluurd. Deze leegte staat in contrast met zintuiglijkheid in zomers veelvoud: welgekomen briesjes door boomtoppen, voeten op steigerhout en een zon die royaal over het alles wordt uitgegoten maken van het seizoen haast de hoofdrolspeler, zo stoffelijk wordt hij naar het doek vertaald. Maar in tegenstelling tot hoe zo een middag daadwerkelijk zou klinken, is Meander vrij van dialoog.

    Lees meer

    Schrijf je in op onze maandelijkse nieuwsbrief voor een overzicht van nieuwe releases, teksten, en evenementen!

    Inschrijven

    yanco is een magazine en streaming bibliotheek voor korte films en beeldcultuur

    kortfilm.be vzw
    Boondaalse Steenweg 249
    1050 Elsene
    BE 0478 441 315
    info@yanco.be

    met de steun van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) van de Vlaamse Overheid

    VAF
    • over
    • colofon
    • privacy
    Facebook Instagram LinkedIn YouTube Letterboxd
    design door de Ronners
    website door eps en kaas