Operation Jane Walk

Operation Jane Walk van het Oostenrijkse collectief Total Refusal levert een virtuele reis door een grimmig evenbeeld van NYC dat de game developers van Tom Clancy’s The Division schiepen. In dit populaire online computerspel ligt de Big Apple er desolaat bij. We schrijven de nabije toekomst en op straat geldt de wet van de sterkste. Gewapende milities dwalen door het digitale landschap van puin en rook en verlaten wagens op de avenues zijn stille getuigen van een verschrikkelijke ramp of burgeroorlog. 

Te midden van dit alles leidt een zwaarbewapende maar toch pacifistische tourgids drie toeristen door deze oude stad van weleer. Met zijn serene stem, vrij van enige ironie, is Jacob Banigan de geknipte man voor deze uitstap. Deze  Amerikaanse stadsgids becommentarieert op feitelijke wijze het post-apocalyptische stadslandschap. Zijn bespiegelingen zijn gevat, net als zijn  morbide poëzie: het onophoudelijke gestomp van een ‘figurant’ die een lichaam bewerkt met de kolf van zijn geweer beschrijft hij als “een metronoom” die “het ritme van deze dode stad” aangeeft.

Ooit was New York nochtans een wild bruisende stad, zo blijkt uit de zorgvuldig uitgestippelde route waarlangs de gids ons voert. Via de belangrijkste architecturale trekpleisters (het VN-hoofdkwartier, Trump Tower) schetst hij de ontstaansgeschiedenis van een stad in volle bloei, steeds gekaderd door de maatschappelijke noden en denkwijzen van die tijd. Tijdens een visite aan de troosteloze snelweg beschrijft hij het ideologische getouwtrek tussen urbanist Robert Moses, die de stad transformeerde in een sanctuarium voor automobilisten, en activiste Jane Jacobs, die opperde voor een stad met veel groen en ruimte voor zijn bewoners. De apotheose van de strijd zien we weerspiegeld in een pick-up truck die in een stalling van deelfietsen is gecrasht.

Müllner en Klengel schotelen ons daarmee niet alleen een stukje geschiedenis in ruimtelijke ordening voor, maar leggen ook heel slim het virtuele in het verlengde van het verleden. Het materiële ruimt plaats voor een nieuwe stad, opgebouwd uit digitale brokstukken. Door de tour te laten plaatsvinden in een hyperrealistisch simulacrum van een toekomstig New York, zoomen de filmmakers ook in op de veranderende rol van deze virtuele speeltuinen. Het weloverwogen ontbreken van enig spektakel—wanneer vijandige spelers de groep toeristen aanvallen, wordt er weggeknipt—wijst op het geloof van Müllner en Klengel dat er evenveel betekenissen en mogelijkheden in de kopie besloten liggen als in het origineel.