Overslaan en naar de inhoud gaan
yanco Home
Menu
  • Home
  • kijk
  • magazine
  • kalender
  • index
  • Abonneren
Zoeken Meld je aan
  • nl
  • en
You are here
  • Home
  • Magazine
  • Oost west, thuis best
I Don’t Feel at Home Anywhere Anymore (Viv Li, 2020)
I Don’t Feel at Home Anywhere Anymore (Viv Li, 2020)

Oost west, thuis best

Viv Li’s I Don’t Feel at Home Anywhere Anymore

essay door
Bo Alfaro Decreton
22.02.2025

In I Don’t Feel at Home Anywhere Anymore legt Viv Li een familiebezoek aan Beijing vast in tedere alledaagse vignettes. Die verhouden zich elk op hun eigen speelse manier tot de vraag: als we naar huis gaan, waar keren we dan precies naar terug?

Alles vloeit in een luchthaven: de stroom passagiers, de koffers op het roltapijt waarvan de metalen wanden het licht van de plafondspots weerkaatsen. Die kille stralen worden golfjes die zich onvermoeibaar maar tergend traag voortbewegen op het ritme van de band naar een punt dat steeds verder gaat liggen: de illusie van een eindbestemming. Hoe komt het toch dat het traject ergens naartoe zo veel langer aanvoelt dan de terugkeer? Het is een raadsel dat menig kind, turend uit het autoraam, vastberaden poogde op te lossen. Het antwoord blijkt bijster simpel en toch verlost het ons niet van de hardnekkigheid van die ervaring.

I Don’t Feel at Home Anywhere Anymore begint in de luchthaven van Beijing en eindigt in een grijze Brusselse winkelstraat waar het woord ‘home’ ostentatief en plakkerig op een grote vitrine prijkt. Li omgordt haar terugkeer naar huis met de kille aanwezigheid van non-lieux: plaatsen die, volgens de Franse antropoloog Marc Augé, geen geschiedenis of identiteit in zich dragen noch uitnodigen tot uitwisseling. Iedereen blijft er anoniem. Zo plaatst Li non-lieux haaks op de thuisplek. Een thuisplek die evenwel niet louter synoniem staat voor het ouderlijke huis of de stad waar ze opgroeide, maar ook ontstaat door vriendschappen, herinneringen en vertrouwde gezichten.

Herenigd in de auto, na elkaar twee jaar lang louter online te zien, moet de familie Li terug wennen aan elkaars aanwezigheid. Li is nog maar aangekomen of haar moeder vraagt al wanneer ze ook alweer vertrekt. Een vertrek dat steeds te kortbij zal liggen. Het eerste, verkennende gesprek laat veel onuitgesproken. De lucht in de auto dikt in, het geruis van de autostrade zwelt aan. Zo snel zo weinig gespreksstof over hebben confronteert, toch is er ook troost te vinden in de voorspelbaarheid van het tafereel.

Eenmaal terug liggen de losse eindjes overal verspreid: er is een half afgemaakte collage van stickers boven haar bed, er is de oom die dacht dat ze in het buitenland een restaurant zou openen, er is dat onvoltooide gesprek met een ex-geliefde. De dagen flitsen voorbij en roepen telkens opnieuw dezelfde vraag op: als je die losse eindjes vasthoudt en erkent voor wat ze zijn, bij gebrek aan tijd om er verder iets mee aan te vangen, is dat dan genoeg om je weg helemaal terug te vinden?

Het antwoord op die vraag zit niet in woorden vervat. Want taal is een site van onrust, verwarring, afstand en illusie, waar men, in het beste geval, volhardt in toegewijde onderhandeling. Dat maakt Li tastbaar door te spelen met de vertaling. Er is een opmerkelijk verschil in de filmervaring afhankelijk van de talen die de toeschouwer beheerst. Zo is er, op de beginscènes na, geen simultane vertaling van de gesprekken in het Mandarijns. Het anderstalige publiek kan dus niet steunen op de woorden van Li’s gesprekspartners, noch berusten in de goddelijke aanwezigheid van een ‘neutrale’ vertaler. Zij moeten het doen met de gevatte, guitige statements waarmee Li de conversaties in de boventiteling samenvat (“My granny wonders why I am still not fat and what kind of crap I eat when abroad”, maar ook: “She asks me how much money I earn every time I visit her. I never answer because she would be very disappointed.”). De woorden hangen als uitgestelde buien over de hoofden van haar entourage.

kijk nu

Lees meer

I Don’t Feel At Home Anywhere Anymore

Viv Li, België, China, 2020, 16’

Een weemoedig maar geestig verslag van een reis naar Beijing door filmmaker Viv Li, een Chinese kunststudente die al tien jaar in het buitenland woont. Haar verblijf bij haar familie laat zien hoe ontworteld ze is geraakt door haar leven in Europa.

Lees meer

Li legt kloven bloot tussen haar en haar geliefden, niet om ze te dichten, maar om te weten waar voor haar het bewandelbare gebied ligt. Voor Li is thuis, op verstoorde verwachtingen en enkele ongemakkelijke vragen na, de plek waar de wedren van het leven achtergrondlawaai wordt.

Bo Alfaro Decreton

Door die vrije ‘vertaling’, neemt Li voor anderstalige toeschouwers expliciet alle lagen van de vertelling in. Waar dit een vorm van afstandelijkheid teweeg zou kunnen brengen, zorgt de zelfbewuste, humoristische toon van Li net voor nabijheid. Ze relativeert narratieve autoriteit door die te combineren met een quirky mise-en-scène, stilistisch verwant aan Noah Baumbachs Frances Ha (2012).

Zo ontstaat er een even stuntelige als charmante interactie tussen Li en een familielid tijdens een bezoek aan Tian’anmen, de toegangspoort tot De Verboden Stad. Tussen alle toeristen door proberen zij een foto als souvenir te maken. Li wordt van de ene hoek van het frame naar de andere gestuurd, staat veraf om dan toch steeds wat dichterbij te komen. De scène vormt een mooie bespiegeling op het thuiskomen: waar moet men exact staan om zowel in het plaatje op te gaan als zich ervan te onderscheiden?

Door haar film in dagen op te delen en op snel tempo van setting te wisselen (we reizen van een huiskamer van de grootmoeder, naar het besneeuwde dakterras van een vriend, en een koffiezaak vergezeld door een vriendin) poogt Li vat te krijgen op de grilligheid van haar gemis. Dat resoneert op een poëtische manier met de statische kaders die veel ruimte om de personages heen open laten: de onderste helft is bevolkt, de bovenste helft blijft, op Li’s boventiteling na, zo goed als leeg.

Door ondertussen al geruime tijd in het buitenland te wonen, ervaart de filmmaker dat ze een deel van zichzelf aan het verliezen is. In de terugkeer naar huis ziet Li dan ook een toenadering naar zichzelf, al moet dat proces niet al te romantisch opgevat worden. Zo wordt het thuisland in meer recentere diasporische narratieven, volgens Anh Hua, niet meer zo snel eerder nostalgisch bekeken als “een ‘authentieke’ ruimte om bij te horen”. Terwijl Li de collage aan haar slaapkamermuur aanvult met een spottende illustratie van Mao Zedong met kinderlijke paardenstaartjes, hoort ze haar vader Hong Kong vergelijken met een “kind dat zijn biologische moeder is vergeten nadat het bij zijn rijke stiefmoeder heeft gewoond”. Datzelfde gevoel doemt ook op in de boventiteling tijdens een gesprek met een gelijkgestemde vriend: “Brent and I agree that when we are not in Beijing, we miss it a lot, but if we stay here longer, we go crazy.”

Li legt kloven bloot tussen haar en haar geliefden, niet om ze te dichten, maar om te weten waar voor haar het bewandelbare gebied ligt. Voor Li is thuis, op verstoorde verwachtingen en enkele ongemakkelijke vragen na, de plek waar de wedren van het leven achtergrondlawaai wordt. Want: “At home, I can just really be a loser, and I know that it is a place where I will be okay. They don’t expect me to sit straight or talk smart. I can just be whatever.”

Thuis is zo idealiter de plek waar we (ons) schaamteloos kunnen verliezen zonder ons te moeten laven aan anonimiteit. Het is de plek waarnaar de trajecten heen en terug, hoe vaak die zich ook herhalen, nooit even lang zullen aanvoelen — ongeacht de hoeveelheid ongestelde vragen en ambigue antwoorden die we op zak hebben.

    lees meer

    © COMBAT DE BOXE (1927)
    artikel
    Lees meer

    Fundamenteel dynamisch

    Over Charles Dekeukeleire en de essentie van film

    Bjorn Gabriels
    04.04.2023

    Charles Dekeukeleire ging de geschiedenis in als een van de grondleggers van de experimentele en documentaire cinema in België. Vandaag vindt vooral zijn (korte) avant-gardewerk nog weerklank.

    Lees meer
    Waithood (Louisiana Mees-Fongang, 2019)
    Waithood (Louisiana Mees-Fongang, 2019)
    essay
    Lees meer

    In limbo

    Louisiana Mees-Fongangs Waithood

    Benjamin Antonissen
    02.02.2022

    Athene wordt vaak gezien als de ideale vakantiebestemming. Geboorteplaats van de democratie, vol cultuur, met een uitstekende keuken en pittoreske pleinen om zorgeloos te vertoeven. Maar voor het vijftal twintigers in Waithood voelt de Griekse hoofdstad eerder aan als een gevangenis, een plek waar ze de tijd met elkaar moeten zien te doden. Christos, de enige van de vijf met een stabiele baan, maakt luxueuze Airbnb’s schoon. Eens de toeristen zijn vertrokken, vermaken zijn maten zich in de appartementen. Al is afwachten misschien een betere term. Christos en zijn vrienden twijfelen over hun toekomst. De titel Waithood staat voor de periode van stagnatie bij net afgestudeerde jongeren, vaak in gebieden waar het economisch niet goed gaat.

    Lees meer
    Derek Jarman
    artikel
    Lees meer

    Derek Jarman, meer dan ooit

    Stoffel Debuysere
    29.03.2025

    Hoe resoneert de nalatenschap van Derek Jarman? Afgaand op het groot aantal retrospectieves, publicaties en hommages die aan zijn werk en leven worden gewijd: vandaag meer dan ooit. Drie decennia nadat hij het leven liet aan AIDS-gerelateerde complicaties is Jarman alomtegenwoordig in deze tijd die aanvoelt als in voortdurende crisismodus.

    Lees meer
    © 18 000 WORLDS (SAODAT ISMAILOVA, 2023)
    verslag
    Lees meer

    Achttienduizend werelden

    Saodat Ismailova’s eerste grote solotentoonstelling in het Eye

    Ils Huygens
    09.05.2023

    In het Eye Filmmuseum in Amsterdam loopt een prachtige solotentoonstelling van filmmaakster Saodat Ismailova. Haar werk beweegt zich tussen film en audiovisuele installatie.

    Lees meer
    Nanu Tudor (Olga Lucovnicova, 2020)
    Nanu Tudor (Olga Lucovnicova, 2020)
    essay
    Lees meer

    Ritmes van stilte

    Olga Lucovnicova’s Nanu Tudor (2020)

    Emily Jisoo Bowles
    01.07.2026

    Tijdens een bezoek aan het huis van haar overgrootouders in Moldavië, waar haar oom haar seksueel misbruikte toen ze negen was, filmt Lucovnicova de plek van haar jeugdtrauma met een gereserveerde ambiguïteit. Een shot van de zonovergoten gevel omlijst ze met flitsen van oom Tudor, die de idyllische sfeer van de landelijke omgeving doorbreken. “Zo fris, zo groen,” merkt haar moeder enthousiast op. “Dit is mijn kindertijd en mijn jeugd.” Lucovnicova’s lens legt haar moeders nostalgie weliswaar vast, maar deelt niet in dat sentiment.

    Lees meer
    © J’ai faim, j’ai froid (Chantal Akerman, 1980)
    artikel
    Lees meer

    Het leven start hier en nu

    Chantal Akermans J’ai faim, j’ai froid (1984)

    Michaël Van Remoortere
    17.03.2025

    Henri Bergson geloofde dat het fenomeen genaamd humor ontstond wanneer de materiële wereld tekortdeed aan onze spirituele aspiraties. Had hij lang genoeg geleefd om het werk van Chantal Akerman te zien, dan kon hij in haar films een bewijs van zijn stelling vinden. Niet alleen was Akerman een begenadigd metteuse en scène van Chaplineske slapstick-taferelen, ook hoe zij de romantische liefde toont is, door de kloof tussen wensdroom en al te menselijke realiteit, vaak een bron van onbedaarlijk gniffelen.

    Lees meer
    Cyclepaths (Anton Cla, 2023)
    Cyclepaths (Anton Cla, 2023)
    artikel
    Lees meer

    Cirkels van geweld

    Anton Cla’s Cyclepaths

    Hanne Schelstraete
    11.09.2023

    Een zwerm trekvogels cirkelt bij avondschemering door de lucht. Een hond loopt rondjes op het ijs. Een kraan draait langzaam rond haar eigen as en de vleugels van een windmolen bewegen op het ritme van de wind. Zo toont Cyclepaths telkens weer een cirkelbeweging die ogenschijnlijk vooruitgaat, maar altijd terugkomt op hetzelfde startpunt. Een repetitief traject zonder eind. Via die associatieve lussen door wijst regisseur Anton Cla op het blinde geweld dat al zo lang deel uitmaakt van onze maatschappij, maar recent pas hoogtechnologische proporties aannam.

    Lees meer
    © Kaalkapje (Marthe Peters, 2023)
    interview
    Lees meer

    Waar verhalen nooit komen

    Marthe Peters over Kaalkapje

    Bo Alfaro Decreton
    21.02.2024

    Marthe Peters’ Kaalkapje gaat deze week in wereldpremière als deel van Berlinale Shorts, de officiële kortfilmcompetitie van de Berlinale. In een gesprek met Bo Alfaro Decreton vertelt ze over hoe haar afstudeerfilm aan KASK School of Arts tot stand kwam.

    Lees meer

    Schrijf je in op onze maandelijkse nieuwsbrief voor een overzicht van nieuwe releases, teksten, en evenementen!

    Inschrijven

    yanco is een magazine en streaming bibliotheek voor korte films en beeldcultuur

    kortfilm.be vzw
    Boondaalse Steenweg 249
    1050 Elsene
    BE 0478 441 315
    info@yanco.be

    met de steun van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) van de Vlaamse Overheid

    VAF
    • over
    • colofon
    • privacy
    Facebook Instagram LinkedIn YouTube Letterboxd
    design door de Ronners
    website door eps en kaas