Abonneer voor €30 en krijg een jaar lang toegang tot meer dan 90 korte films in onze streamingbibliotheek. Hiermee steun je niet alleen ons magazine, maar ook de betrokken filmmakers.
Otolith 1
In 1963 werd de Russische Valentina Teresjkova de eerste vrouw in de ruimte. Na haar vlucht groeide ze uit tot een icoon van het wereldwijde feminisme, en in India schudde ze de hand van de feministe Anasuya Gyan-Chand. Dit soort historische gebeurtenissen vormden het uitgangspunt voor het filmessay Otolith I, gemaakt door The Otolith Group in 2003. Het verhaal speelt zich af in het jaar 2103 in de ruimte, waar een personage terugblikt op vrouwen uit eerdere generaties, waaronder Gyan-Chand, Anjalika Sagar (de vertelstem in de film) en haar grootmoeder.
In deze fictieve 22e eeuw krijgen emancipatorische stromingen, zoals feminisme en socialisme, nieuwe relevantie. Tijdsprongen tussen dergelijke idealen uit het recente verleden, autobiografische elementen en een fictieve toekomst doen denken aan de films Sans soleil (1983) en La Jetée (1962) van Chris Marker. De sciencefiction in Otolith I roept een zekere melancholie op over werelden die achter ons liggen (of zullen liggen) of die (nog) niet zijn gerealiseerd.
Belangrijke metaforen in Otolith I zijn onder meer de titel van de film – de otoliet is het deel van ons middenoor dat ons in staat stelt ons evenwicht te bewaren – en het fenomeen van microzwaartekracht, dat optreedt wanneer een lichaam of voorwerp in vrije val is. Omdat de verteller in de ruimte is geboren, is microzwaartekracht de enige vorm van zwaartekracht die ze kent, en werken haar otolieten niet. Aangezien ze nooit meer naar de aarde zal kunnen terugkeren, belichaamt de toekomst waarin ze leeft de werkelijke betekenis van de term utopie (‘geen plaats’). In Otolith I fungeert haar gewichtloos bestaan tevens als metafoor voor een hernieuwd optimisme.