Overslaan en naar de inhoud gaan
yanco Home
Menu
  • Home
  • kijk
  • magazine
  • kalender
  • index
  • Abonneren
Zoeken Meld je aan
  • nl
  • en
You are here
  • Home
  • Magazine
  • Waar stilte heerst
Houses With Small Windows (Bülent Öztürk, 2013)
Houses With Small Windows (Bülent Öztürk, 2013)

Waar stilte heerst

Bülent Öztürks Houses With Small Windows (2013)

essay door
Öykü Sofuoğlu
Vertaald door
Ils Huygens
08.04.2024

Sommige films gaan over zulke verwoestende en grimmige realiteiten dat we moeite hebben erover te spreken. Sommige trauma’s zijn zo diep dat het onmogelijk is ze in woorden te vatten. Maar wanneer de slachtoffers het zwijgen wordt opgelegd, dan is het tegelijk nodig dat iemand namens hen durft te spreken en beelden durft maken. Dit zorgt op zijn beurt voor nog meer morele dilemma’s: wie heeft het recht om over de slachtoffers te praten? Hoe kan film hun verhalen op een juiste en waardige manier weergeven?

Dit web van delicate gevoeligheden kleeft ook rond Houses With Small Windows van Bülent Öztürk. De film brengt een eenvoudig maar verontrustend verhaal uit de Zuidoostelijke regio van Turkije, waar de Koerdische filmmaker zelf is geboren. De titel van de film dient als een topografisch referentiepunt. Het is dit huis dat een vrouw kan verlaten, maar dan wordt ze vermoord. Of ze kiest voor overleven, in een zelfgekozen gevangenschap. Öztürk benadert deze of-of-situatie op een eerder sombere manier en hanteert hierbij een cyclische structuur die twee verhalen verbindt. Het lot van zowel een jonge vrouw als een klein meisje worden telkens op wrede wijze bepaald door mannen.

Dilan verliet als jonge vrouw haar huis om te proeven van verboden vruchten: de liefde en een vrij leven. Goed wetende dat in haar omgeving de vrijheid van een vrouw gelijkstaat aan schaamte en oneer, gaat ze een affaire aan met een man uit een naburig dorp. Wanneer Dilans gezicht voor het eerst in de spiegel verschijnt, draagt het de tragische sporen van een gelaten berusting in wat haar te wachten staat. Haar moeder weet het ook, wanneer ze haar komt troosten en beweert dat haar broers gekomen zijn om haar te vergeven. Wanneer de broers Dilan meenemen naar een uitgestrekte, lege plek, weten wij het evengoed. Voor haar volgt geen vergiffenis maar een wrede en onrechtvaardige dood. De film gaat echter een stap verder dan het bewustmaken van deze schokkende realiteit door de kijker in de ongemakkelijke positie te plaatsen van stille getuige die, zoals zovelen in dit land, niet in staat is om actie te ondernemen.

In een plaats waar familie-eer het allerhoogste is, worden leven en dood handelswaar en zijn mensen louter producten. Schulden worden betaald met het bloed van slachtoffers en de tranen van uiteengerukte families. Houses With Small Windows leidt ons echter niet recht naar een dramatische climax, maar volgt een ethiek van representatie. De gewelddadige, sensationele aspecten van eerwraak zijn in de film niet het belangrijkste. Vanuit een vorm van respect voor de vrouwen die hun hele leven ongezien en ongehoord blijven, legt de film ons het volgende dilemma voor: moeten we het onvermijdelijke in beeld brengen en dus ook zien gebeuren?

Met elk aspect van zijn camerawerk (belichting, kadrering, standpunt) vermijdt de filmmaker te vervallen in een misplaatst formalisme dat zijn onderwerp zou overschaduwen. In zekere zin probeert hij zijn blik als auteur zelfs te verhullen. Maar hoewel Öztürks aanpak elk auteurs-element lijkt te schuwen—wat paradoxaal genoeg een stijl op zich wordt—verschijnt de regisseur zelf alsnog in beeld, wanneer hij op het einde de film opdraagt aan zijn moeder. Net als Emine, het meisje uit de film, werd Öztürks moeder aan een ander gezin afgestaan toen ze nog klein was. De film is een eerbetoon aan haar en aan de duizenden andere vrouwen die een dergelijke ervaring hebben meegemaakt. In dit opzicht onderneemt Öztürk een uitdagende poging om namens zijn moeder en indirect namens andere vrouwen te spreken. En wanneer een man het verhaal van een vrouw vertelt, is het onmogelijk het genderspecifieke aspect van de boodschap over het hoofd te zien.

Öztürk probeert aan deze zware verantwoordelijkheid te voldoen met zijn discrete, elliptische vertelling en een keuze voor onopvallende, bijna naturalistische beelden. Of hij hierin slaagt, is maar de vraag. Te midden van al deze ingetogen beelden springt er één bijzonder hartverscheurend beeld uit, tevens het eindbeeld van de film. Het is als het ware een non-beeld dat niets anders toont dan de overweldigende duisternis die de kleine Emine omhult nadat ze aan een ander gezin werd gegeven—een beklijvende herinnering aan de wrede dagelijkse realiteit van deze jonge vrouwen. Geconfronteerd met deze duisternis kun je niet anders dan hopen dat er een paar kleine ramen zijn die wat licht binnenlaten. Ook al weten we dat het de gruwel niet helemaal zal verdrijven, toch kunnen enkele zwakke lichtstralen ons helpen een glimp op te vangen van een andere toekomst.

Lees meer

Houses With Small Windows

Bülent Öztürk, België, 2013, 15’

Een krachtig poëtisch portret van een eerwraak moord in het landelijke Koerdische zuidoosten van Turkije, waar Dilan met haar leven betaalt voor haar verboden liefde voor een jongeman in een naburig dorp.

Lees meer

    Bio Öykü Sofuoğlu

    Öykü Sofuoğlu is een Turkse filmcriticus en journalist die in Parijs woont. Haar filmgerelateerde artikelen zijn gepubliceerd in verschillende media, waaronder International Documentary Magazine, Screen Slate en Letterboxd Journal. Ze is ook een van de redacteurs van Outskirts Film Magazine.

    lees meer

    © Memory is an Animal, It Barks with Many Mouths (Eva Giolo, 2025)
    Memory is an Animal, It Barks with Many Mouths (Eva Giolo, 2025)
    interview
    Lees meer

    The Chorus of the Land

    Whose mother tongue? A conversation with Eva Giolo on Memory is an Animal, It Barks with Many Mouths

    Cici Peng
    15.02.2025

    Eva Giolo’s films are marked by a rhythmic quality attuned to the push and pull of the monumental and the ordinary, the mythical and the everyday. In Memory Is an Animal, It Barks with Many Mouths, Giolo turns her camera to the Italian ski area Val Gardena, nestled in the valleys surrounding the Dolomites, where she evades a touristic image and instead captures isolated moments in nature with her characteristic 16mm Bolex camera.

    Lees meer
    © Oumoun (Fairuz & El Moïz Ghammam, 2017)
    Oumoun (Fairuz & El Moïz Ghammam, 2017)
    essay
    Lees meer

    Listening Images

    Fairuz & El Moïz Ghammam’s Oumoun

    Arta Barzanji
    08.10.2025

    “Listen, Grandma.” These words appear on a black screen, a summons that feels more like a pact than a simple instruction. Before any image emerges, there is a clear call to pay attention. Next, the first image surfaces and does so without flourish: in a fixed frame, an old woman is seated amid a room where life has been packed up —boxes, bags, bedding, a stool with a pair of sandals. A bright red sheet draped over a box commands our attention; it is a rectangular blaze that both hides and announces its contents. The woman props her left arm and leans forward just enough to demonstrate that listening requires posture.

    Lees meer
    10th of November | 09:05 (Els Opsomer, 2008)
    10th of November | 09:05 (Els Opsomer, 2008)
    essay
    Lees meer

    Wie staat nog recht?

    Els Opsomers 10th of November | 09:05

    Öykü Sofuoğlu
    10.11.2025

    De eerste beelden van Els Opsomers 10th of November | 09:05 (2008) verwarren me. De wazige silhouetten van auto’s, bussen en mensen die in en uit kaders bewegen, voelen als een herinnering die op het puntje van mijn tong ligt, maar door tijd en afstand is vervormd. Juist omdat ik niet weet waarom deze stedelijke scène me zo bekend voorkomt, voelt ze zo vreemd aan.

    Lees meer
    elephantfish (Meltse Van Coillie, 2018)
    elephantfish (Meltse Van Coillie, 2018)
    essay
    Lees meer

    Dromen op drift

    Meltse Van Coillie’s elephantfish

    Mariana Hristova
    01.10.2022

    Het donker is eng en mysterieus, tegelijkertijd prikkelt het onze fantasie. elephantfish, een film zo abnormaal als haar titel, opent met een stille stem die tegen een zwarte achtergrond een al even bizarre droom omschrijft: Een olifant die gulzig het water uit de zee drinkt alsof hij het geheel wil inslikken. Wanneer de dromer het monster nadert, wordt het telkens kleiner en kleiner, tot de grootte van een vis. In plaats van in Leviathan te veranderen, zoals de quasi mythologische aanzet van het verhaal suggereert, sterft de olifant en ontwikkelt ook de film zich verder op onverwachte wijze.

    Lees meer
    © Onde o Verão Vai (episódios da juventude) (David Pinheiro Vicente, 2018)
    artikel
    Lees meer

    De Portugese ‘saudade’ ontkracht?

    Michiel Philippaerts
    18.05.2020

    Welke (kort)filmmakers treden in de voetsporen van hun landgenoten en grootmeesters Miguel Gomes & Pedro Costa? Een focus op Portugese cinema tijdens de 66e editie van Kurzfilmtage Oberhausen biedt (misschien) antwoord.

    Lees meer
    Conversation Nord-Sud : Daney/Sanbar (Simone Bitton & Catherine Poitevin, 1991)
    Conversation Nord-Sud : Daney/Sanbar (Simone Bitton & Catherine Poitevin, 1991)
    essay
    Lees meer

    Unbridged Distances

    “une place vide dans un paysage”

    Öykü Sofuoğlu
    19.10.2026

    Curated by Inge Coolsaet for argos, the programme “une place vide dans un paysage” presents archival imagery as a gateway between collective memory and personal experiences. In both Conversation nord-sud, Daney / Sanbar (1991) and National Liberation Football (2020), conversation acts as a mnemonic catalyst. Despite their mutual resonance, both works are laden with absences, gaps and unresolved tensions, particularly in the context of countries whose national histories are scarred by colonial oppression, forced displacement and exile.

    Lees meer
    This Day Won’t Last (Mouaad el Salem, 2020)
    This Day Won’t Last (Mouaad el Salem, 2020)
    essay
    Lees meer

    “Queers Were Here”

    Mouaad el Salems This Day Won’t Last (2020)

    Sanne Jehoul
    22.04.2024

    Elke opname uit This Day Won’t Last draagt risico’s mee: de noodzaak van Mouaad el Salem om te filmen, de beperkingen van wat hij kan filmen, de lo-fi esthetiek van de beelden die hij maakte met een telefoon of goedkope wegwerpcamera. Zelfs als de film verlangens en identiteiten bevat, zelfs als deze fragmenten niet onmiddellijk iets gevaarlijk onthullen, voelen de beelden toch benauwd aan, achtervolgd door angsten en bedreigingen. Tegelijk zijn ze ook een bevestiging van de identiteit van de maker en zijn verbondenheid met zijn omgeving.

    Lees meer
    Loveboard (Felipe Casanova, 2023)
    Loveboard (Felipe Casanova, 2023)
    essay
    Lees meer

    Tweedehands herinneringen

    Felipe Casanova’s Loveboard

    Flavia Dima
    24.01.2026

    Loveboard spreekt over een tijdperk waarin we relaties steeds vaker in digitale archieven bewaren en hoe dit een grote hoeveelheid clutter met zich meebrengt. Onze persoonlijke beeldarchieven zijn de afgelopen decennia aanzienlijk gegroeid. De beschikbaarheid en kosten van filmmateriaal dwongen mensen te kiezen wat ze wilden archiveren en daarmee ook om het beeld van hun verleden te cureren.

    Lees meer

    Schrijf je in op onze maandelijkse nieuwsbrief voor een overzicht van nieuwe releases, teksten, en evenementen!

    Inschrijven

    yanco is een magazine en streaming bibliotheek voor korte films en beeldcultuur

    kortfilm.be vzw
    Boondaalse Steenweg 249
    1050 Elsene
    BE 0478 441 315
    info@yanco.be

    met de steun van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) van de Vlaamse Overheid

    VAF
    • over
    • colofon
    • privacy
    Facebook Instagram LinkedIn YouTube Letterboxd
    design door de Ronners
    website door eps en kaas