Overslaan en naar de inhoud gaan
yanco Home
Menu
  • Home
  • kijk
  • magazine
  • kalender
  • index
  • Abonneren
Zoeken Meld je aan
  • nl
  • en
You are here
  • Home
  • Magazine
  • De weergekeerde bloem
Carnations (Martijn Van de Wiele, 2021)
Carnations (Martijn Van de Wiele, 2021)

De weergekeerde bloem

Martijn Van de Wiele’s Carnations

essay door
Boet Meijers
16.11.2024

“Wat een genot, wat een geluk, wat een verrukkelijke, edele en zinvolle daad zou het zijn, als een mens in staat bleek ook maar één zo’n bloem te vervaardigen! Maar dat kon niemand, geen held, geen keizer, geen paus en geen heilige.” — Hermann Hesse, Narziss en Goldmund

Carnations, waarmee Martijn van de Wiele afstudeerde aan KASK, is in zijn eigen woorden een meditatie. In een vijftiental minuten documenteert de film de groei en oogst van anjers in een kwekerij; van hun prille, trillende begin tot hun diep oranje, donker omrand einde. Die bewegingen toont hij op een ogenschijnlijk niet geëngageerde manier: ze mogen gewoonweg bestaan, zonder dat de filmmaker zich roert. Met nauwkeurige cadrages en een mijmerende montage plaatst van de Wiele zich dichtbij de tijdservaring van de bloemen. Zo ontstaat er een afstand tussen de trage contemplatie van de filmmaker, die zich richt op de ontwikkeling van de planten, en de werktuiglijke snelheid die hoort bij deze schaal van bloemenkweek. De anjer wordt zo tweeledig; langs de ene kant een veelzijdig symbool, een artistiek object, langs de andere kant een product van commercie.

Carnations ligt verkanderd in fijnzinnige close-ups van de anjers. De bloemen worden losgeweekt van hun (kweek-)context en komen zo totaal op zichzelf te staan. Andere scènes, waarin kinderen op skeelers tussen de rangen door sjezen of bedrijvige arbeiders druk in de weer zijn, lijken uit een andere wereld te komen. De onoverbrugbare kloof in tijdsverloop tussen hen en de bloemen plaatst ze op een vlak van bestaan waar de film hen niet kan volgen. Tijdens hun levensloop zullen de mensen vele generaties anjers de revue zien passeren, tijdens die van de planten zal de menselijke groei nauwelijks merkbaar zijn. De eeuwigheid van de ene is slechts de zomer van de ander. Nagenoeg moeiteloos meandert de montage tussen deze twee vlakken en positioneert de film op het scherp van de snede.

Er zit een zekere plechtigheid in deze weergave van de natuur: als cameraman gaat Van de Wiele in sommige beelden letterlijk op zijn knieën, filmt de planten van onderaf en laat hun kronen afsteken tegen een strakblauwe hemel waar zij hun vingers naar uit strekken, alsof zij — mits ongesnoeid — tot in de eeuwigheid door zouden blijven groeien, dichter en dichter tot hun voedende zon. Er wordt hier een gunst aan de anjers verleend, zo voelt het; per stuk gekadreerd zijn zij even bevrijd van de massaproductie, een ruimte waarin een bloem verandert in de bloem. Hier geldt sublimatie als gevolg van isolatie; wanneer van dichtbij of langdurig bekeken — bovendien wanneer met verve in beeld gebracht — veranderen de bloemen in tekens die een wisselwerking aangaan met de verbeeldingskracht, perikelen en de bereidheid tot vervoering van wie naar ze kijkt. Carnations’ grote troef is dan ook het vermogen om ogenschijnlijk onbevangen te blijven en er op te vertrouwen dat door secuur te kiezen wat wanneer te laten zien, er iets zal groeien op de vruchtbare grond van de ogen van de ander.

Lees meer

Carnations

Martijn Van de Wiele, België, 2021, 16’

Een kunstmatige zomer in een serre. In een veelheid van kleuren groeien anjers naar de zon toe totdat ze klaar zijn voor hun bestemming als snijbloem. Carnations is een audiovisuele meditatie over bewegingen binnen een anjerkwekerij vlakbij het huis van filmmaker Martijn Van de Wiele.

Lees meer

Binnen de kas heerst een ecosysteem, een waar de mens in dienst staat van de plant; hem begeleidt in groei en vermenigvuldiging, en de plant op zijn beurt in dienst staat van de mens, om gedeeld te worden met geliefden of te pronken op de lapel van een prins.

Boet Meijers

De mystiek rond de anjers in de film staat haaks op de industriële werkelijkheid. In een raster met ruimtes van een tien à vijftien vierkante centimeter worden de bloembollen in de grond geplant met dezelfde routineuze snelheid en precisie die je ziet langs assemblagebanden, zij het in dit geval met een tederheid die auto-onderdelen niet wordt toebedeeld. De afstand tussen elke anjer is een compromis tussen maximale bezetting en minimale groeiruimte.

Hun leefwereld is met zorg ontworpen om de anjers zo volledig mogelijk te ondersteunen en beschermen, hier geen grijpgrage grazers of andere dreigingen; enkel een een uitstekend geïrrigeerde couveuse om volwassen in te worden. Gedegen werknemers ontdoen de planten bij wijze van cosmetische ingreep van bladeren die te dicht bij de knop groeien: de anjers gemodelleerd naar het door de markt gedicteerde ideaal. Binnen de kas heerst een ecosysteem, een waar de mens in dienst staat van de plant; hem begeleidt in groei en vermenigvuldiging, en de plant op zijn beurt in dienst staat van de mens, om gedeeld te worden met geliefden of te pronken op de lapel van een prins. Eenmaal volgroeid en geplukt, worden ze geselecteerd en tot boeketten geschikt. De vloer is bezaaid met afgekeurde exemplaren: te klein, te bleek, of met een andere genetische oneffenheid die enkel als lelijk bestempeld kan worden door zij die de anjer net zijn schoonheid hebben toegekend.

Waar het — zoals door Goldmund bezongen in bovenstaand citaat — onbegonnen werk is om de ongrijpbare praal van de bloem te evenaren, rest niets anders dan deze te proberen vangen, vast te houden, om vervolgens met opengevouwen hand rond te gaan en te laten zien wat je hebt gevonden. Uiteindelijk is Carnations precies dat: een navertelling van een meditatief maakproces — een kroniek van verstilling op kniehoogte, bezield door de beelden en gedachten die het gewas heeft toegefluisterd.

Lees meer over

#286 Carnations

    lees meer

    © Dimensions of Dialogue (Jan Švankmajer, 1983)
    artikel
    Lees meer

    Dialoog doorgelicht

    Jan Švankmajers Dimensions of Dialogue

    Michiel Philippaerts
    28.12.2017

    In deze kortfilmklassieker bestudeert Jan Švankmajer de verschillende aspecten van ‘dialoog’ op een ludieke en verrassend pessimistische manier.

    Lees meer
    © Untitled III (Sarah Pucill, 2001)
    Untitled III (Sarah Pucill, 2001)
    interview
    Lees meer

    Folding Time

    On Sarah Pucill’s Surrealism

    Laura Stoeckler
    23.08.2025

    Over the last thirty years, Sarah Pucill’s films have shown a sustained engagement with feminist politics, surrealist aesthetics, and the material language of cinema. Her work is connected by a visual and conceptual vocabulary that keeps evolving. Figures, motifs, and techniques reemerge—the principle of continuity is key to understanding how the artist’s work coheres, drawing strength from its self-reflection.

    Lees meer
    Tukuleur (Brahim Tall, 2022)
    Tukuleur (Brahim Tall, 2022)
    artikel
    Lees meer

    Toucouleur

    Brahim Talls Tukuleur (2022)

    Orlando Verde
    17.04.2023

    De titel van de film speelt met de naam van een 19de-eeuws West-Afrikaans keizerrijk. Toucouleur is ook een van de namen van een volk uit wat vandaag Senegal heet. Maar Tall speelt ook bewust met de verwijzing naar ‘kleur’. Het is belangrijk dat de titel van betekenis verandert afhankelijk van de context waarin die uitgesproken wordt, want ook huidskleur krijgt in verschillende contexten een andere betekenis. Zo ook worden mensen met gemengde etniciteit vaak gezien als van hier noch van daar. Of juist van overal, maar dan anders, zoiets.

    Lees meer
    Houses With Small Windows (Bülent Öztürk, 2013)
    Houses With Small Windows (Bülent Öztürk, 2013)
    essay
    Lees meer

    Waar stilte heerst

    Bülent Öztürks Houses With Small Windows (2013)

    Öykü Sofuoğlu
    08.04.2024

    In een plaats waar familie-eer het allerhoogste is, worden leven en dood handelswaar en zijn mensen louter producten. Schulden worden betaald met het bloed van slachtoffers en de tranen van uiteengerukte families. Houses With Small Windows leidt ons echter niet recht naar een dramatische climax, maar volgt een ethiek van representatie. De gewelddadige, sensationele aspecten van eerwraak zijn in de film niet het belangrijkste. Vanuit een vorm van respect voor de vrouwen die hun hele leven ongezien en ongehoord blijven, legt de film ons het volgende dilemma voor: moeten we het onvermijdelijke in beeld brengen en dus ook zien gebeuren?

    Lees meer
    Meander (Joke Liberge, 2005)
    Meander (Joke Liberge, 2005)
    essay
    Lees meer

    Het tussenwezen

    Joke Liberge’s Meander (2005)

    Boet Meijers
    20.07.2026

    Zoals elke geslaagde zomerdag, gebeurt er bijna niets. De jongens wedijveren om aandacht van de meisjes, die op hun beurt alleen maar kleine broertjes in hen zien. Wel wordt er stiekem naar elkaar gegluurd. Deze leegte staat in contrast met zintuiglijkheid in zomers veelvoud: welgekomen briesjes door boomtoppen, voeten op steigerhout en een zon die royaal over het alles wordt uitgegoten maken van het seizoen haast de hoofdrolspeler, zo stoffelijk wordt hij naar het doek vertaald. Maar in tegenstelling tot hoe zo een middag daadwerkelijk zou klinken, is Meander vrij van dialoog.

    Lees meer
    I Don’t Feel at Home Anywhere Anymore (Viv Li, 2020)
    I Don’t Feel at Home Anywhere Anymore (Viv Li, 2020)
    essay
    Lees meer

    Oost west, thuis best

    Viv Li’s I Don’t Feel at Home Anywhere Anymore

    Bo Alfaro Decreton
    22.02.2025

    I Don’t Feel at Home Anywhere Anymore begint in de luchthaven van Beijing en eindigt in een grijze Brusselse winkelstraat waar het woord ‘home’ ostentatief en plakkerig op een grote vitrine prijkt. Viv Li omgordt haar terugkeer naar huis met de kille aanwezigheid van non-lieux: plaatsen die, volgens de Franse antropoloog Marc Augé, geen geschiedenis of identiteit in zich dragen noch uitnodigen tot uitwisseling. Iedereen blijft er anoniem. Zo plaatst Li non-lieux haaks op de thuisplek. Een thuisplek die evenwel niet louter synoniem staat voor het ouderlijke huis of de stad waar ze opgroeide, maar ook ontstaat door vriendschappen, herinneringen en vertrouwde gezichten.

    Lees meer
    © Perpetual Night (Pedro Peralta, 2020)
    artikel
    Lees meer

    Choreografie met lens en licht

    Pedro Peralta’s Perpetual Night

    Inge Coolsaet
    04.02.2021

    De technische uitdaging die de jonge Portugese filmmaker aangaat in zijn kortfilm Perpetual Night getuigt van onverbiddelijke bekwaamheid.

    Lees meer
    Portret van Marcel Broodthaers (1972, Düsseldorf) © Joaquim Romero Frías
    artikel
    Lees meer

    Ceci ne serait pas du cinéma: de films van Marcel Broodthaers

    Jan Sulmont
    24.05.2023

    Een inkijk in het filmische werk van de Belgische poëet en kunstenaar Marcel Broodthaers (1924-1976), dit jaar postuum een eregast van het Internationale Kurzfilmtage Oberhausen.

    Lees meer

    Schrijf je in op onze maandelijkse nieuwsbrief voor een overzicht van nieuwe releases, teksten, en evenementen!

    Inschrijven

    yanco is een magazine en streaming bibliotheek voor korte films en beeldcultuur

    kortfilm.be vzw
    Boondaalse Steenweg 249
    1050 Elsene
    BE 0478 441 315
    info@yanco.be

    met de steun van het Vlaams Audiovisueel Fonds (VAF) van de Vlaamse Overheid

    VAF
    • over
    • colofon
    • privacy
    Facebook Instagram LinkedIn YouTube Letterboxd
    design door de Ronners
    website door eps en kaas